Παρασκευή 2 Ιανουαρίου 2026
Η διαλεκτική των Χριστουγέννων
Φρεντ Χάλιντεϊ (1946-2010),
Ξέρουμε, από τότε που ήμασταν μικρά παιδιά, τα στερεότυπα των Χριστουγέννων – δώρα, γαλοπούλα και πουτίγκα, στολίδια, χιόνι, εορταστική ατμόσφαιρα και ποτό. Όμως, αυτή ακριβώς η οικειότητα των Χριστουγέννων και η επανάληψή τους κάθε χρόνο εμποδίζουν την κριτική και πλήρη κατανόηση του ρόλου τους στην κοινωνία μας. Ένας άλλος λόγος γι’ αυτή την παράλειψη είναι ότι μπορεί να φαίνεται υπερβολικά μακάβριο να προσπαθούμε να αναλύσουμε ψυχρά κάτι που είναι, πάνω απ’ όλα, μια ευκαιρία για ανέμελη διασκέδαση και αλκοολική λήθη.
Οι σημερινές πολιτισμικές μορφές της γιορτής των Χριστουγέννων είναι το αποτέλεσμα χιλιάδων ετών συσσώρευσης μύθων και συμβόλων∙ και καθώς κάθε εποχή κληροδοτεί τα σύμβολά της στην επόμενη, το νόημά της μετασχηματίζεται και διαμορφώνεται από τα νέα κοινωνικά συστήματα που την υιοθετούν. Στην περίπτωση των Χριστουγέννων, η γιορτή όπως την γνωρίζουμε σήμερα έχει προκύψει από την ανάμειξη κάθε είδους προηγούμενων παγανιστικών, ρωμαϊκών, περσικών, εβραϊκών, κελτικών, γερμανικών και χριστιανικών στοιχείων. Μπορεί στη σύγχρονη εποχή να μας καταπιέζει το βάρος των Χριστουγέννων ως μιας σταθερής παράδοσης, η μορφή τους όμως καθορίζεται από μια μακρά ιστορική και κοινωνική εξέλιξη. Οι ίδιες οι καταβολές τους βασίζονται σε μύθους και ψευδείς αναφορές. Τα Χριστούγεννα θεωρούνται χριστιανική γιορτή, που τιμά τη γέννηση του Χριστού, του Υιού του Θεού, στις 25 Δεκεμβρίου του έτους 0. Ο ιστορικός Χριστός, όμως, δεν γεννήθηκε τον Δεκέμβριο, αλλά τον Ιούνιο ή τον Ιούλιο· δεν γεννήθηκε στο έτος 0, αλλά λίγο πριν ή λίγο μετά· και τα Χριστούγεννα είναι μια παγανιστική γιορτή που χρησιμοποιήθηκε από τους πρώτους χριστιανούς ως μέσο για να στρέψουν την πίστη των παγανιστών προς τη νέα θρησκεία.
Ο Χριστός γεννήθηκε στη Βηθλεέμ, την πατρίδα του Ιωσήφ, την πόλη στην οποία είχαν πάει οι γονείς του για να συμμετάσχουν στην απογραφή, επειδή στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία όταν γινόταν απογραφή οι άνθρωποι έπρεπε να πηγαίνουν στην πατρίδα τους για να καταγράφονται εκεί. Οι ρωμαϊκές απογραφές διεξάγονταν το καλοκαίρι –όταν η μετακίνηση ήταν πιο εύκολη– και απογραφές δεν είχαν γίνει στο έτος 0, αλλά λίγο πριν και λίγο μετά από αυτό.
Γιορτές χαράς και αναγέννησης στα τέλη Δεκεμβρίου γίνονταν σε πολλές παγανιστικές κοινωνίες. Ο βασικός αστρονομικός λόγος είναι το χειμερινό ηλιοστάσιο (γύρω στις 22 Δεκεμβρίου), όταν οι ημέρες αρχίζουν να μεγαλώνουν. Οι Ρωμαίοι στο διάστημα 17-24 Δεκεμβρίου γιόρταζαν τα Σατουρνάλια, μια γιορτή [προς τιμήν του Κρόνου] αφιερωμένη στο φαγοπότι, το χορό και τις μεταμφιέσεις. Στον Βορρά υπήρχε μια πιο λιτή και μάλλον μουντή γιορτή, η Γιούλε (Yule), κατά την οποία γίνονταν τελετουργίες που σχετίζονταν με την ευφορία της γης τον επόμενο χρόνο, με χαρακτηριστικό στοιχείο την παρασκευή ιδιαίτερα πλούσιων εορταστικών γευμάτων∙ από αυτό το έθιμο προέρχεται το σύγχρονο χριστουγεννιάτικο τραπέζι με τη γαλοπούλα και την πουτίγκα δαμάσκηνου. Την ίδια περίοδο στην αρχαία Περσία γιόρταζαν την αναγέννηση του παντοδύναμου και σωτήρα Ήλιου.
Αν και είναι φανερό ότι ο χριστιανισμός προέρχεται από παλαιότερες θρησκείες της αρχαιότητας, μέχρι τον τέταρτο αιώνα οι πρώτοι χριστιανοί δεν γιόρταζαν τα Χριστούγεννα ως σημαντική εορτή. Εκείνη την εποχή, δύο ανατολικές θρησκείες, ο χριστιανισμός και ο μιθραϊσμός, μια λατρεία του ήλιου, ανταγωνίζονταν μεταξύ τους για να κερδίσουν την προτίμηση των καταπιεσμένων τάξεων και λαών της παρακμάζουσας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Οι ηγέτες του χριστιανισμού αποφάσισαν, λοιπόν, να υιοθετήσουν την παγανιστική ημερομηνία και να την γιορτάζουν ως ημερομηνία γέννησης του Χριστού και μια ευκαιρία χαράς, ελπίζοντας ότι μ’ αυτό τον τρόπο θα προσέλκυαν τους οπαδούς του μιθραϊσμού και της πολυθεϊστικής θρησκείας των Ρωμαίων. Αντί να γιορτάζουν τον Κρόνο ως σωτήρα ή την αναγέννηση του ήλιου ως σωτήρα, λάτρευαν τον Χριστό ως σωτήρα. Η υιοθέτηση παγανιστικών συμβόλων για τις ανάγκες του χριστιανισμού ήταν συνηθισμένη. Για παράδειγμα, η αύρα ή το φωτοστέφανο ως σύμβολο της θεϊκότητας προήλθε απευθείας από τον ήλιο του μιθραϊσμού, ενώ η φάτνη αποτελεί δάνειο από τη λατρεία του Άδωνι, που φημολογείται ότι γεννήθηκε και αυτός σε στάβλο.
Φύλο και τάξη
Μια άλλη προσθήκη στο πολιτισμικό τελετουργικό της χριστουγεννιάτικης γιορτής προέρχεται από τη γιορτή του Saint Nicholas [Αγίου Νικολάου], στις 6 Δεκεμβρίου.
Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ☀️
Ο ορθολογισμός θέλει κόπο. Από την άλλη μεριά, ο ανορθολογισμός δεν θέλει κόπο, ούτε καν τρόπο• ακόμη και ατημέλητος, ακόμη και ατσούμπαλος, ακόμη και απροκάλυπτα ψευδόμενος, ο ανορθολογισμός εμφανίζεται πάντοτε ως πιο θελκτικός από τον ορθολογισμό, ακριβώς επειδή δεν απαιτεί την παραμικρή διανοητική προσπάθεια από τους «οπαδούς» του, απεναντίας, προϋποθέτει ότι διαθέτουν μια πνευματική νωθρότητα στα όρια της παθολογικής ιδιωτείας. Προτού προχωρήσουμε παρακάτω, επιτρέψτε μου και μια προσωπική νότα: λίγα μόλις εικοσιτετράωρα αφότου έκλεισα τα εξήντα έξι μου χρόνια, ποτέ δεν θα πίστευα (εάν μου το λέγατε δύο ή τρεις δεκαετίες νωρίτερα) πως θα ξημέρωνε κάποτε μια ημέρα κατά τη μεταπολιτευτική περίοδο όπου όλες οι παραπάνω κοινότοπες διαπιστώσεις θα θεωρούνται κάθε άλλο παρά αυτονόητες, πόσο μάλλον θα χρήζουν ερμηνείας.
Το πρόβλημα λοιπόν –η παθογένεια, εάν προτιμάτε- δεν ξεκινάει από την ενασχόλησή μας με υπαρκτά θρησκευόμενα έως και θρησκόληπτα ιστορικά πρόσωπα, αλλά από τη στιγμή που ενστερνιζόμαστε τη θρησκευτική τους «ματιά» ως εργαλείο ιστορικής έρευνας: τηρουμένων των αναλογιών (και συγγνώμη για την αμετροέπεια του παραδείγματος) θα ήταν σαν να αποφασίζαμε να αφηγηθούμε την ιστορία ενός σχιζοφρενούς υιοθετώντας πλήρως τη σχιζοφρένειά του. Εν προκειμένω, τρεις διαφορετικοί σεναριογράφοι –η Γελένα Πόποβιτς, ο Γιώργος Τσιάκκας και ο Γιάννης Σμαραγδής- αναλαμβάνουν να μας διηγηθούν την ιστορία του Νεκταρίου, του Παϊσίου και του Καποδίστρια αντιστοίχως, όχι ως ένα εκλαϊκευμένο μάθημα Ιστορίας, αλλά ως ένα τερατολογικό υβρίδιο, όπου Ιστορία και Θρησκευτικά συγχέονται σε βαθμό αξεδιάλυτο. Πιο μετριοπαθής από τους τρεις είναι αναμφίβολα η Γελένα Πόποβιτς. Στην ταινία
Τετάρτη 31 Δεκεμβρίου 2025
ΝΑΤΟΣ..ΝΑΤΟΣ Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΣ ΦΕΡΝΕΙ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟ!!! //Η ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΤΙΚΗ ΕΥΧΗ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ
ΛΕΤΕ Ο ΑΓΙΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΑ ΜΑΣ ΤΟ ΚΑΝΕΙ ΔΩΡΟ; Α Μ Η Ν Α Μ Η Ν !!!
Πολλά συμβάντα, φαινόμενα στη ζωή μας για άλλους είναι πραγματικά και τα πιστεύουν και για άλλους όχι. Δεν αναφέρομαι στα διάφορα θαύματα που είναι θέμα πίστης αλλά σε άλλα ας πούμε παραθρησκευτικά. Μέγα παράδειγμα το μάτιασμα "το μάτι" η Βασκανία, που αποτελεί μια παραδοσιακή ...αυθεντία με υπόστρωμα την ψυχολογική αυθυποβολή. Κάπως ανάλογη περίπτωση είναι που η έντονη και επίμονη σκέψη και η δυνατή επιθυμία για κάτι παίρνει σάρκα και οστά, πραγματοποιείται. Κυρίως αυτό έχει μεγάλη εφαρμογή όταν αυτό το κάτι ανήκει στη δική σου σφαίρα ή αυτή της επιρροής σου.
Και να, ακόμη δεν στέγνωσε το μελάνι της προχθεσινής απεύθυνσης στον Δήμαρχο για τα ουσιαστικά έργα που έχει ανάγκη η Ζαχάρω και τα προσμένουν οι δημότες , και ένα απ΄ αυτά το ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΠΑΝΤΟΠΩΛΕΙΟ μάθαμε ότι ήδη έχει μπει στα σκαριά από τον δήμο μας.
Μακάρι να είναι αλήθεια αν και το γράφουμε με πάσα επιφύλαξη, και μάλιστα κουβεντιάζουν για το περίοπτο κτίριο στη γωνία απέναντι περίπου από τον θρυλικό πλάτανο.
Και ο δήμαρχος στην παρακάτω πρωτοχρονιάτικη ευχή του ρητά δηλώνει την ανάγκη για την φροντίδα για τον άνθρωπο, ιδιαίτερα για εκείνον που δοκιμάζεται περισσότερο.
Η Πρωτοχρονιάτικη ευχή του Δημάρχου Ζαχάρως
Το 2026 ας αποτελέσει σημείο ευθύνης και δημιουργικής συνέχειας.
Η διοίκηση ενός τόπου κρίνεται στην πράξη, στο μέτρο και στη φροντίδα για τον άνθρωπο, ιδιαίτερα για εκείνον που δοκιμάζεται περισσότερο.
Στόχος μας είναι ένας Δήμος σύγχρονος και δίκαιος, με καθαρές προτεραιότητες, κοινωνική συνοχή και έργα που έχουν διάρκεια και ουσία.
Εύχομαι το νέο έτος να φέρει υγεία, ενότητα και δύναμη για κοινή προσπάθεια.
Καλή χρονιά σε όλες και όλους.
Στόχος μας είναι ένας Δήμος σύγχρονος και δίκαιος, με καθαρές προτεραιότητες, κοινωνική συνοχή και έργα που έχουν διάρκεια και ουσία.
Εύχομαι το νέο έτος να φέρει υγεία, ενότητα και δύναμη για κοινή προσπάθεια.
Καλή χρονιά σε όλες και όλους.
Κωνσταντίνος Ι. ΜητρόπουλοςΔήμαρχος Ζαχάρως
Ο ΞΥΛΟΓΛΥΠΤΗΣ ΜΠΑΡΜΠΑ-ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟΥ ΜΠΑΡΤΖΕΛΙ [ΜΥΡΩΝΕΙΑ]
Ο χρόνος είναι αδυσώπητος εχθρός της ίδιας της ζωής με απώτερο σημείο τον θάνατο. Το πιο κυρίαρχο και αιώνιο δίπολο του σύμπαντος, θάνατος-ζωή, ανάμεσα στα τόσα άλλα. Όπως νύχτα-μέρα, άσπρο-μαύρο, φως-σκοτάδι, άνοδος -κάθοδος και τόσα άλλα. Είναι νομοτελειακή αρχή που συμβαίνει σε άψυχα και έμψυχα όντα αλλά και σε κάθε άλλο δημιούργημα στη γη. Τίποτα δεν μένει αναλλοίωτο στα κύματα του χρόνου.
Ας εστιάσουμε στον ίδιο τον άνθρωπο, που όλες του οι πλευρές [εικόνα, συμπεριφορές, δραστηριότητες] μεταβάλλονται συνεχώς ακολουθώντας την εξέλιξη της ύπαρξής του, ακόμα κι αυτή της φύσης σε μικρότερο βαθμό σε όλο το διάβα της ιστορίας . Η μεταβολή και η αλλοίωση δεν έχουν τον ίδιο ρυθμό σε όλα, σε άλλα επέρχονται γρήγορα και πολλάκις τάχιστα και σε άλλα αργά και σιγανά. Μάλιστα σε αρκετά τόσο αργά με αποτέλεσμα να μην είναι καν διακριτές. Βεβαίως είναι μερικά που είναι διαχρονικά, αιώνια, όπως διάφορες σωματικές ανάγκες, νερό, θερμίδες αλλά και πνευματικές που εκφράζονται με την τέχνη ποικιλοτρόπως.
Απτά παραδείγματα είναι τα επαγγέλματα και δη τα παραδοσιακά. Ούτε χρειάζεται να τα απαριθμήσω μια και είναι γνωστή και η φύση και η πορεία τους. Κυρίως στις μικρές κοινωνίες ακόμα υπάρχουν μερικά ξεχασμένα επαγγέλματα που επιζούν μετά μεγάλων δυσκολιών. Αυτοί οι άνθρωποι είναι γραφικές και ιστορικές φιγούρες. Μια τέτοια περίπτωση είναι εδώ στη Ζαχάρω ο Μπάρμπα-Αναστάσης που είναι παραδοσιακός ξυλογλύπτης.
Χρόνια και χρόνια τον βλέπω να περιφέρεται και με χαμόγελο και περισσή γλυκύτητα να διαλαλεί την πραμάτεια του, κυρίως κουτάλες. πιρούνες, μαγκούρες και λογανιές.
Μεγάλη χαρά μας που σήμερα τον φιλοξενούμε.
Είναι μια ζωντανή κάρτα για τις Γιορτές, τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά και για "επί γης ειρήνη, εν ανθρώποις ευδοκία”
ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΜΙΑ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ
Το 1936, κατά τη διάρκεια μιας ναζιστικής συγκέντρωσης στο Αμβούργο, ένας άνδρας ξεχώρισε μέσα σε μια θάλασσα από υψωμένα χέρια, αρνούμενος να εκτελέσει τον ναζιστικό χαιρετισμό. Αυτός ο άνδρας αναγνωρίστηκε αργότερα ως ο Άουγκουστ Λαντμέσερ. Είχε προσχωρήσει στο Ναζιστικό Κόμμα το 1931, όχι λόγω των ιδεολογικών του πεποιθήσεων αλλά με την ελπίδα να βελτιώσει τις πιθανότητες απασχόλησής του κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης που έπληττε τη Γερμανία. Ωστόσο, οι απόψεις του άρχισαν να αλλάζουν, όταν το 1934 ερωτεύτηκε μια Εβραία, την Ίρμα Έκλερ. Το ζευγάρι αρραβωνιάστηκε αλλά η αίτησή τους για γάμο απορρίφθηκε λόγω των Νόμων της Νυρεμβέργης, οι οποίοι απαγόρευαν τις ενώσεις μεταξύ
Εβραίων και μη Εβραίων. Απτόητοι, παρέμειναν μαζί και η Ίρμα γέννησε την πρώτη τους κόρη, την Ίνγκριντ, το 1935.. Το 1937, η οικογένεια προσπάθησε να διαφύγει από τη ναζιστική Γερμανία, δραπετεύοντας στη Δανία αλλά συνελήφθη. Ο Άουγκουστ κατηγορήθηκε για «ατίμωση της φυλής», σύμφωνα με τους ναζιστικούς φυλετικούς νόμους. Αν και αρχικά αθωώθηκε λόγω έλλειψης αποδεικτικών στοιχείων, διατάχθηκε να τερματίσει τη σχέση του με την Ίρμα. Εκείνος αρνήθηκε, με αποτέλεσμα να συλληφθεί ξανά το 1938 και να καταδικαστεί σε τρία χρόνια καταναγκαστικής εργασίας σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Αυτή ήταν η τελευταία φορά που θα έβλεπε τη γυναίκα και την κόρη του. Εν τω μεταξύ, η Ίρμα στάλθηκε στη φυλακή, όπου γέννησε τη δεύτερη κόρη τους, την Ιρένε, και αργότερα μεταφέρθηκε κι εκείνη σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Πιστεύεται ότι έχασε τη ζωή της το 1942.
Ο Άουγκουστ απελευθερώθηκε το 1941, μόνο και μόνο για να καταταγεί σε στρατιωτική μονάδα ποινικών. Πέθανε σε μια μάχη στην το 1944. Οι κόρες τους επέζησαν του πολέμου αφού δόθηκαν σε ανάδοχες οικογένειες. Η σιωπηλή πράξη αντίστασής του -που αποτυπώθηκε για πάντα σε μια και μόνο φωτογραφία- παραμένει ένα εμβληματικό σύμβολο του προσωπικού θάρρους και της αγάπης απέναντι στο μίσος και την τυραννία.
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)