No mam' s Iand maiko Gde? Μάνα που είσαι;

     Η φωνή που μου τρύπησε την καρδιά, η φωνή του Γιάννη, στα Σκόπια, πάνε κοντά 40 χρόνια, Τι είσαι τον ρώτησα; Makendoski, γιος πολιτικού πρόσφυγα. Πηγαίνω συχνά στα σύνορα και κοιτάω και φωνάζω τη μάνα μου στη Φλώρινα, αλλά δεν απαντά. Σιωπή κι έβαζε τραγούδια του πόνου στα μακεδόνικα, για τη μάνα. Κι επειδή κι έρωτας πόνο έχει, σαν το τραγούδι των Βanda Entopica, σαρώνει τις βουνοκορφές και διαλύει τα σύνορα,

   Χρόνια μετά στην Άρνισσα της Πέλλας να ακούω στο καφενείο τη βαριά προφορά ντόπιων. Έτσι τους λέγανε οι άλλοι, οι Έλληνες που 'χαν έρθει από άλλους τόπους, πολλοί από αυτούς πρόσφυγες, Πόντιοι. Οι ντόπιοι. Για να μην τους πουν Μακεδόνες. Μα ρώτησα κάποιον, γιατί δεν τους λέτε Μακεδόνες;αυτοί οι ντόπιοι όπως τους λέτε, αιώνες είναι σε τούτη τη γη της Μακεδονίας, Γιατί για μας μου είπε ο Έλληνας που 'χε έρθει από άλλο τόπο και ζούσε λίγα χρόνια στην περιοχή, Μακεδονία είναι μία και είναι ελληνική, Μα και τούτοι, του λέω, σε τούτη τη Μακεδονία τη δική μας γεννήθηκαν και μεγάλωσαν. Ναι, αλλά μιλάνε άλλη γλώσσα. Και πώς τη λένε τη γλώσσα τους; «Σέρβι-κα, Βουλγάρικα, ξέρω γω;», μου απαντά.

Μακεδόνικα είναι, του λέω, αναγνωρισμέ-να από το 1977. Ο Καραμανλής ήταν τότε πρωθυπουργός. Εκεί η συζήτηση σταμάτησε. Ντόπιοι είναι, τίποτε άλλο. Το βράδυ άκουγα ένα τραγούδι μόνο μουσική, λόγια δεν είχε. Στο καφενείο πάλι. Ήταν μου είπαν ένα τραγούδι για τη μάνα, αλλά λόγια τα έλεγαν από μέσα τους.

ΔΕΙΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ 
https://www.pressreader.com/greece/avgi/20260104/282033333566950

      Για σκέψου, λοιπόν, αιώνες να ζεις σε ένα τόπο, να δουλεύεις, να παράγεις και να είσαι απλώς ένας ντόπιος, χωρίς όνομα. Και η ΕΥΠ να αφαιρεί ιθαγένειες, με το άρθρο 19, ίδια όπως θα μάθαινα αργότερα για τους Τούρκους της Θράκης. Οι άνθρωποι των συνόρων, ματωμένες ζωές, θύματα ενός εκδικητικού κράτους του έβλεπε παντού ότι απειλείται. Και που έβγαζε το μένος του στους πιο αθώους, που έβγαζε την εκδικητικότητα του στα Λόγια των τραγουδιών. Μα δεν καταλάβαινε το ανόητο πως το τραγούδια είναι κρυμμένα στις ψυχές των ανθρώπων. Ταξιδεύουν μέσω της μνήμης και γίνονται λυτρωτική κραυγή που διαλύει τα σύνορα

Και γίνεται περισσότερο επικίνδυνο, γιατί δεν είναι μόνο ο δήμαρχος Φλώ ρινας.         Είναι η κυ βέρνηση που χειρο κροτεί τον δήμαρχο Φλώρινας. Είναι η κυβέρνηση που έχει πρόβλημα με την έννοια των δικαιωμάτων.

και χλευάζει τις μυστικές υπηρεσίες,

Ο Γκόραν ο ντόπιος, σκέφτεται τον Γιάννη που βρέθηκε στην άλλη μεριά των συνόρων, εξόριστος και αυτός από το ίδιο κράτος που εξόρισε τον Γκόραν στον τόπο του. Που του έσβησε τα τραγούδια του, που του πήρε την ιθαγένεια του, γιατί είχε μια φύτρα για το κράτος ανύπαρκτη. Μακεδόνας είναι μόνο ο Έλλην το γένος. Κι η ιστορία βάζει τα γέλια και θυμίζει τη συνθήκη του Βουκουρεστίου, από τη γεωγραφική περιοχή της Μακεδονίας μόνο το 5% είναι σε ελληνικό έδαφος. Ένα 11% είναι στην Βουλγαρία, ένα 37% στο τότε Βασίλειο της Σερβίας και 1% στην Αλβανία... Αλλά ο δήμαρχος Φλώρινας μάλλον δεν ξέρει ιστορία. Όπως και οι μακεδονομάχοι του 2018.Γιατί όταν η ιστορία δεν βολεύει τη φαντασίωσή μας, φταίει η ιστορία και όχι εμείς. Όμως η συμφωνία των Πρεσπών τα έχει λύσει αυτά τα ζητήματα. Πλην, όμως, ο δήμαρχος της Φλώρινας δεν ήθελε φαίνεται να λυθούν τα ζητήματα. Και επειδή δεν μπορούσε να καταργήσει την συμ φωνία αποφάσισε να καταργήσει τα τραγούδια. Τραγικό, όμως, μες στη γελοιότητα του, γιατί κάποιος που διαχειρίζεται μιας εξουσία θεωρεί ότι μπορεί να απαγορεύει των πυρήνα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Και το γελοίο γίνεται επικίνδυνο.

Και γίνεται περισσότερο επικίνδυνο γιατί δεν είναι μόνο ο δήμαρχος Φλώρινας. Είναι η κυβέρνηση που χειροκροτεί τον δήμαρχο Φλώρινας. Είναι η κυβέρνηση που έχει πρόβλημα με την έννοια των δικαιωμάτων. Αλλά στο τέλος της μέρας υπήρξε αντίδραση. Γιατί οι στίχοι σμιλεύουν συνειδήσεις, οι άνθρωποι βάζουν το αυτί πάνω στο νερό της Βεγορίτιδας, των Πρεσπών και το νερό φέρνει τις μουσικές, τα τραγούδια του γάμου, του έρωτα, του θανάτου, της ξενιτιάς, της μάνας. Και οι στίχοι είναι καθαροί, διάφανοι, είτε είναι ελληνικά, είτε μακεδονίτικα. Και στα καφενεία των χωριών, στα καφενεία των πόλεων, θα τραγουδάμε όποια τραγούδια θέλουμε, σε όποια γλώσσα θέλουμε. Γιατί πάντα στο τέλος της μέρας, η κραυγή που φωνάζει τη μάνα που δεν γνώρισε ποτέ, γίνεται πράξη πολιτική, βίωμα, γίνεται η οντολογία του όλου. Και τότε οι φωνές του δημάρχου κιοτεύουν. Γιατί κανείς δεν μπορεί να νικήσει τις ματαιωμένες ζωές, κανείς δεν μπορεί να υποτάξει αυτούς που κοιμήθηκαν και κανείς δεν μπορεί να ηγεμονεύσει φαιδρά στους ζωντανούς. Οι δίγλωσοι των συνόρων είναι οι φύλακες της κοινής μνήμης. Αλλά αυτό το τόσο σημαντικό δεν μπορεί να το καταλάβει ο κάθε δήμαρχος ή ο κάθε ανοηταίνων πολιτευτής.

 Από την "ΕΠΟΧΗ"