ΕΡΩΤΙΚΑ ΣΤΗ ΔΕΚΑΠΕΝΤΑΕΤΙΑ 1050-65 ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ

      ΔΗΜΗΤΡΑΚΗΣ ΚΟΚΟΥΛΑΣ 

Τους μάγους, τους υπνωτιστές και τους ταχυδακτυλουργούς τους λέγαμε φακίρηδες. Εξαφάνιζαν μαντίλια, έπαιρναν ρολόγια από τα χέρια των θεατών και μπήγανε κάτι μακριά σπαθιά σ' ένα κασόνι, όπου είχανε βάλει μέσα τη βοηθό τους. Αυτό μας φόβιζε και σκύβαμε από κάτω, να δούμε αν στάζει αίμα. Αλλά αυτή... τσααακ, έβγαινε σώα και αβλαβής!

Σιγά μην πάθαιναν κακό οι κοπέλες αυτές από τα αθώα σπαθιά. Εδώ έμεναν αλώβητες από τόσα αντρικά βλέμμα-τα. Βλέμματα που τις διαπερνούσαν διασταυρούμενα και πεινασμένα, καθώς ντυμένες με κολλητά παντελόνια ή με κάτι κοντές και γυαλιστερές φούστες πηγαινοέρχονταν προκλητικά πάνω στην ξύλινη εξέδρα.

Σκορπούσαν πόθους άγριους, σε ανύπαντρους και παντρεμένους. Μα πιο πολύ ξεσήκωναν εκείνα τα παλικάρια που είχαν μόλις γυρίσει από το στρατό. Ήταν πιο δύσκολο να κρατηθούν, τώρα που κάποια αγκαλιά είχαν γευτεί, έστω και πληρωμένη. Δεν άντεχαν. Έπαιρναν πάλι το λεωφορείο για Καλαμάτα. Επέστρεφαν στον τόπο του «εγκλήματος». Στις ελιές με τα μικρά σπιτάκια δίπλα στο στρατό-πεδο. Εκεί που, την ημέρα της κατάταξης και λίγο πριν από το κούρεμα στα κοντινά κουρεία, είχαν αφήσει την παρθενιά τους.

Άλλες φορές πάλι, κάποιος επιτήδειος «αγαπητικός» έφερνε το «κορίτσι» στο χωριό. Συνήθως Κυριακή απόγιομα. Την οδηγούσε κάπου απόμερα. Σε κάποιο καλύβι ή εξώσπιτο, που γρήγορα το μάθαιναν και συνωμοτικά προσέρχονταν οι ενδιαφερόμενοι. Πήγαιναν ανά δύο. Με τα χέρια στις τσέπες σαν σε κυριακάτικο περίπατο στην εξοχή. Σφυρίζοντας εύθυμα τραγουδάκια,

Μαζεύονταν στην αθέατη από το δρόμο πλευρά. Εκεί ο τύπος με το μουστακάκι τούς έβαζε όλους στη γραμμή. Δεν μιλούσαν. Τραβάγανε βαθιές ρουφηξιές από το τσιγά-ρο και με το κεφάλι σκυφτό σκαλίζανε το χώμα με τη μύτη του σκαρπινιού τους. Και ένας ένας, αφού πλήρωνε, περνούσε με κατάνυξη το μικρό πορτάκι. Και εκεί, μέσα στο ημίφως, πάνω στα διπλωμένα σταφιδόπανα με τις σκόνες, πάνω στα άδεια σακιά από λιπάσματα και θειάφια, κάποια σκιά περίμενε με σηκωμένα τα φουστάνια. Για να ακολουθήσει ένα βουβό αγκάλιασμα, μια σύντομη μάχη, μια εκτόνωση.

Κάποια φορά ο «αγαπητικός» είδε να έρχεται ένα αμάξι. Νόμισε πως ήτανε της χωροφυλακής και το 'βαλε στα πόδια. Πήραν οι άλλοι το «κορίτσι» και το γύριζαν από καλύβι σε καλύβι, ενώ είχε αρχίσει ήδη να νυχτώνει. Μαθεύτηκε το νέο στο χωριό και τρέξανε πολλοί. Και όχι μονά-χα ανύπαντροι. Σχηματίστηκε ένας θίασος άγριου πάθους, που, με το φως ενός φακού και με το φόβο των χωροφυλάκων, άλλαζε θέσεις διαρκώς μέσα στην αφέγγαρη νύ-χτα του Φλεβάρη, παραπλανώντας τους ανύπαρκτους διώκτες.

Κάποιοι που έμεναν στην άκρη του χωριού μίλησαν την άλλη μέρα για τα αλυχτίσματα των σκυλιών που έρχονταν ΌΛΗ ΤΗ ΝΎΧΤΑ ΑΠΌ ΤΑ ΧΩΡΆΦΙΑ

όλη τη όλη τη νύχτα από τα χωράφια. Είπανε και για κάποιο φως που πότε το έχαναν και πότε το ξανάβλεπαν.

Το κλάμα της κοπέλας και τα παρακάλια δεν τα άκουγαν. Αυτά διέρρευσαν από τους ίδιους τους πρωταγωνιστές και από τους επιβάτες του πρώτου λεωφορείου για Καλαμάτα. Που έκπληκτοι είδανε σε μια στροφή, μπροστά στο φως των προβολέων, ν' ανοίγουνε τα σχίνα και να πετιέται από μέσα μια γυναικεία σκιά! Ήτανε, λένε, τυλιγμένη με ένα λασπωμένο πανωφόρι. Είχε τα πόδια ξεκάλτσωτα, γεμάτα γρατζουνιές. Τα μάτια κόκκινα και σύγκορμη τουρτούριζε από το κρύο. Μπήκε από την πίσω πόρτα και έκατσε στο τελευταίο κάθισμα. Άνοιξε τη σφιγμένη χούφτα της, άφησε στο χέρι του εισπράκτορα ένα κουβαριασμένο κατοστάρικο και με τρεμάμενη φωνή ψιθύρισε: «Καλαμάτα».

ΑΕΙΖΩΟΣ ΜΕ ΤΙΜΗ & ΔΟΞΑ

Στο διάβα της ζωής μου, ένας από τους πιο αξιόλογους ανθρώπους που με τιμούν με τη φιλία τους είναι ο Μήτσος Κουκουλάς από το Πυργάκι Μεσσηνίας. Ακτιβιστής και χρόνια στην Αριστερά, αλλά και συγγραφέας με κοφτερή πένα. Επίσης  είναι και καλός αφηγητής, μέγας παραμυθάς με μνήμη ελεφαντίνας. Εκτός από κριτικά δοκίμια, που είναι μανούλα και διάφορα άρθρα έχει συγγράψει  και δημοσιεύσει   τις συλλογὲς διηγημάτων τὰ Φορ­τη­γὰ καὶ Ἄλ­λες Ἱ­στο­ρί­ες (ἐκδ. Ἀπόπειρα, 2011) καὶ Βαρκαρόλα στὴν κοί­τη τῆς πό­λης (ἐκδ. Εὔ­μα­ρος, 2016),  το χρο­νι­κὸ Οἱ Ἀριστεριστές (ἐκδ. Εὔ­μα­ρος, 2015). καθώς τελευταία το Μετά το Διάλειμμα και διαχειριζόταν το ι­στο­λό­γιο navarino-s .

  Πολλάκις έχουμε κάνει αναρτήσεις για τον Μήτσο και το ζηλευτό του έργο, που κοσμούν αυτό το ιστολόγιο. Είναι απίθανες κλικ ΕΔΩ.

ΠΟΛΙΤΙΚΟ-ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΟΥΚΟΥΛΑ [Γ]

 Να αγιάσουμε και τα γένια μας, δεν είναι ακριβώς έτσι αλλά αφού παρουσιάσαμε τις ομιλίες και τις τοποθετήσεις που έγιναν  στο Εύμαρος Καφέ  κρίναμε ότι πρέπει να αναρτήσουμε και τη δική μας καθότι ο  Δ.Κ. ήταν  και  μέγας συγγραφέας και πολύ καλός φίλος. Αλησμόνητος!!!

 

Διαβάστε και μια ωδή της Τάνιας

Δεν μπορώ να σε αποχαιρετήσω, ΑΓΑΠΗΜΕΝΕ, σε κουβαλάω στην καρδιά,

στην ψυχή και στο μυαλό μου, σε κάθε βήμα, σε κάθε δράση και στη μοναξιά.

Ήσουν αδελφή ψυχή μου, φως!

ΜΟΥ ΕΔΩΣΕΣ ΟΛΑ

ΠΟΥ ΗΘΕΛΑ ΝΑ ΔΩ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΔΙΠΛΑ ΜΟΥ - ΑΓΑΠΗ ΑΝΕΥ ΟΡΟΥΣ, ΕΥΓΕΝΕΙΑ, ΑΥΤΟΘΥΣΙΑ - ΤΑ ΕΔΙΝΕΣ ΑΠΕΡΙΟΡΙΣΤΑ, ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΜΙΚΡΟΥΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΟΥΣ, ΣΤΟΥΣ ΑΔΥΝΑΤΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΑΔΙΚΗΜΕΝΟΥΣ,

ΣΕ ΦΙΛΟΥΣ ΚΑΙ ΑΓΑΠΗΜΕΝΟΥΣ, ΗΣΟΥΝ ΠΑΝΤΑ ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΣΕ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΝ,

Ήταν φίλος, οδηγός, με συμπόνια ΣΕ ΚΑΘΕ ΑΝΑΓΚΗ.

Για μένα είχες ΓΙΝΕΙ ΗΡΩΑΣ, σαν εκείνους στα βιβλία που έγραψες, έγραψες όμως ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΨΥΧΗ ΜΟΥ.

Κάθε φορά που σε κοιτούσα, χαμογελούσα μέσα μου και ευχαριστούσα το Θεο για το ανεκτίμητο δώρο που ΄ήσουν για μένα.

ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΩ ΑΝΤΙΟ, ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΤΡΟΠΟΣ ΝΑ ΤΟ ΚΑΝΩ.

ΕΙΣΑΙ ΣΕ ΚΑΘΕ ΚΥΤΤΑΡΟ ΜΟΥ, ΣΤΗΝ ΠΝΟΗ ΜΟΥ, ΣΤΟ ΑΙΜΑ ΜΟΥ, ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΜΟΥ, ΟΠΟΥ ΚΟΙΤΑΩ, ΜΟΝΟ ΕΣΕΝΑ ΒΛΕΠΩ, ΑΓΑΠΗΜΕΝΕ ΜΟΥ. Και

ΘΑ ΕΙΣΑΙ ΠΑΝΤΑ ΔΙΠΛΑ ΜΟΥ. Ακόμα κι αν είσαι αόρατος.

ΘΑ ΝΙΩΘΩ ΤΙΝ ΑΓΚΑΛΙΑ ΣΟΥ ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΑΝΕΜΟΥ, ΤΑ ΦΙΛΑ ΣΟΥ ΜΕΣΑ ΣΤΗ ΒΡΟΧΗ

ΘΑ ΜΕ ΖΕΣΤΑΙΝΕΙΣ ΜΕ ΤΙΣ ΑΚΤΙΝΕΣ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ ΚΑΙ ΘΑ ΑΓΑΠΩ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΚΑΛΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΠΟΥ ΕΧΩ ΓΝΩΡΙΣΕΙ ΜΕΣΩ ΕΣΕΝΑ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΟΥ.

ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΑΓΑΠΗ! Dimitris Koukoulas https://www.facebook.com/reel/1602660037061191

ΜΙΑ ΟΜΙΛΙΑ-ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑΚΗ ΚΟΥΚΟΥΛΑ ΠΡΙΝ 10 ΧΡΌΝΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΥΜΑΡΟΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΔΡΥΤΉ ΤΟΥΣ ΠΕΤΡΟ ΚΑΚΟΛΥΡΗ]

"Φοβάμαι μην κοιμηθώ Ολυμπιακός 

και ξυπνήσω Μπαοκτζής"

    Ο Πέτρος Κακολύρης, υπεύθυνος και ψυχή των Εκδόσεων Εύμαρος είναι γνωστός σε όλο τον λογοτεχνικό χώρο, Βεβαίως γνωστοί είναι πολλοί, αλλά αγαπητοί είναι λίγοι, μετρημένοι. Γνώριζα τον Πέτρο από διάφορες παρουσιάσεις, κυρίως από αυτές του Δημήτρη Κουκουλά  και της Τόνιας Ζευγόλη-Νταουνάκη [1]. Όμως στο Πολιτικό-Λογοτεχνικό μνήμόσυνο για τον φίλο μας τον Κουκουλά, που έγινε στο ΒιβλιοΚαφέ του Εύμαρου, βιντεοσκοπώντας την εκδήλωση, την οποία και ανάρτησα, μου έκανε μεγάλη εντύπωση μια μικρή αναφορά στον Πέτρο, η Μαίρη Κακολύρη, συγγραφέας και αδελφή του.

    Ακούγοντας δε τον Πέτρο   συγκλονίστηκα, πρώτα με το καταπληκτικό κείμενο [2] του Δημ'ητρη αλλά περισσότερο με το μεγαλείο του ίδιου του ΠΈΤΡΟΥ, που είναι απλωμένο σαν λευκό σεντόνι στο βιβλίο του 'ΑΠΟ ΚΑΡΔΙΑΣ". Ο Δημητράκης το περιγράφει τόσο απλά και δυνατά στην εν λόγω, κάτωθι ομιλία του.

Σας ευχαριστώ που ήρθατε στη σημερινή μας εκδήλωση καθώς και τους εμπνευστές αυτής και διοργανωτές της. Αποτελεί τιμή για την Πόλη μας η εδώ παρουσία του προλαλήσαντα κ. Χατζή και του συγγραφέα του βιβλίου και ακούραστου αγωνιστή για τη διάδοση της ιδέας της δωρεάς οργάνων, Πέτρου Κακολύρη.

Προσωπικά νοιώθω και μια ιδιαίτερη τιμή που μου εμπιστεύθηκε ο Πέτρος την από λογοτεχνικής πλευράς παρουσίαση αυτού του συγκλονιστικού έργου του. Και είναι συγκλονιστικό γιατί η συγκεκριμένη πλευρά του είναι πολύ έντονη. Γνωρίζουμε όλοι ότι στη συγγραφή δεν αρκεί τόσο το θέμα για να κάνει ένα βιβλίο διαβαστερό και να κρατήσει αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη, όσο ο τρόπος που έχει γραφτεί. Η λογοτεχνική του αξία, δηλαδή. Αυτή που του δίνει ροή ανάγνωσης, γλαφυρότητα, περιγραφική ζωντάνια, διεισδυτικότητα και πρωτοτυπία. Και όλα αυτά συνυπάρχουν στην «Ιστορία της Καρδιάς μου». Αρκεί να σας αναφέρω ότι τώρα που το διάβασα δεύτερη φορά για τις ανάγκες της παρουσίασης, εντυπωσιάστηκα πιο πολύ από την πρώτη και βρήκα περισσότερες αρετές. Γιατί ο Κακολύρης όταν το έγραφε εκτός από την πολύ καλή και ρέουσα γλώσσα που χρησιμοποιεί διακατεχόταν και από έναν έντονο λογοτεχνικό οίστρο που δεν τον άφησε να περιπέσει σε πεπατημένες για τέτοια θέματα ψυχρές περιγραφές, Διανθισμένο με πολλά στοιχεία της καθημερινότητας, από την αρχική φοιτητική ξεγνοιασιά της Μπολόνια τη γλαφυρή περιδιάβαση των νοσοκομείων του ΕΣΥ με τα φακελάκια μέχρι τη συγκινητική αγωνία και συμπαράσταση των φίλων και συγγενών, προπαντός των αδελφών του, της γυναίκας του Βέτας και του πολυαγαπημένου του γιού Κωνσταντίνου, μέχρι τα απρόοπτα των μετεγχειρητικών περιπάτων στη γειτονιά με τη μάσκα στο πρόσωπο. Και το κυριότερο: τη λιτή περιγραφή αυτής της απαράμιλλης εσωτερικής του δύναμης και φιλοσοφημένης γενναιότητας στην αντιμετώπιση των δραματικά και «επί τα χείρω», διαρκώς μεταβαλλόμενων ιατρικών δεδομένων. 

Αλλά και εκείνο το ανεπανάληπτο χιούμορ του στις κρίσιμες στιγμές: «Φοβάμαι μην κοιμηθώ Ολυμπιακός και ξυπνήσω Μπαοκτζής» σχολίασε όταν τον έπαιρναν από το θάλαμο για να τσεκάρουν την συμβατότητα μοσχεύματος από τη Θεσσαλονίκη.

Και όλα αυτά τα στοιχεία είναι που δίνουν ζωντάνια στην περιγραφή και αυξάνουν το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Μαζί, βέβαια, με την ιατρική αλληλουχία των γεγονότων που παρακολουθεί και που αποτελεί το κύριο μέρος.

Και για να μην πολυλογώ, θα το διαπιστώσετε και οι ίδιοι, η μεγαλύτερη αρετή του βιβλίου είναι το ότι διαβάζεται μονορούφι Παρ' όλο που ο αναγνώστης γνωρίζει εκ των προτέρων την αίσια έκβαση της ιστορίας. Οπότε δεν είναι τόσο ισχυρό το κριτήριο: του τι θα γίνει παρακάτω. Πρόκειται δηλαδή, από άποψη γραφής, για ένα βιβλίο συναρπαστικό. Ένα βιβλίο-κόσμημα.

Κλείνοντας, θα ήθελα να αναφερθώ σε εκείνη τη φοβερή ιστορία που γράφει για τον Αετό. Όταν φτάνει, λέει, αυτός ο μεγαλοπρεπής άρχοντας των αιθέρων στα 40 του χρόνια και αρχίζει να νοιώθει τα πρώτα σημάδια του γήρατος, απομονώνεται σε μια σπηλιά για 150 μέρες. Τραβάει και βγάζει τα παλιά του φτερά, βγάζει τα νύχια του στα κλαδιά και χτυπάει και αφαιρεί το παρακυρτωμένο του ράμφος στις πέτρες. Και όταν όλα αυτά αναγεννιούνται: πετάει ξανά με ορμή στη ζωή για άλλα 30 χρόνια.

Εγώ εύχομαι στον Πέτρο να συνεχίσει να πετάει για πολλαπλάσια 130 χρόνια! Να περάσει ακόμα και τον επίτιμο Μητσοτάκη όσο και να τραβήξει!

[1] Με την καταπληκτική "ΦΑΜΕΓΙΑ"  και το "ΕΜΕΙΣ ΘΑ ΖΗΣΟΥΜΕ"
 [2] Ο  ΔΚ, ήταν ένας από τους συγγραφείς που ήταν και τέλειος Παραμυθάς

ΤΙΜΗ ΣΤΟΝ ΜΗΤΣΟ ΚΟΥΚΟΥΛΑ [Β]

     Τούτη είναι μια άλλη αναφορά στο κοινωνικό μνημόσυνο, λογοτεχνικό, του

Δ Η Μ Η Τ Ρ Η   Κ Ο Υ Κ Ο Υ Λ Α,

που έγινε στον καταπληκτικό χώρο, [1] των εκδόσεων Εύμαρος, προχτές στις 26-1-25. Λοιπόν πρώτα μίλησαν οι συγγραφείς Σωτ Δημητρίου, Φιλιπ. Φιλίππου, Μαίρη Κακολύρη και Όλγα Τραυλού, καθώς και ο εκδότης του Εύμαρου, των οποίων σήμερα αναρτούμε τις ομιλίες και όλες τις σχετικές τοποθετήσεις και τελευταία τη δική μου.   Προηγήθηκαν προχτές οι τοποθετήσεις των δυο φίλων και συντρόφων από τα αλλοτινά χρόνια, εκείνα τα χρόνια με τα όνειρα και τη φαντασία η εξουσία ανήκε στους νέους. Χρόνια μεγάλα και έντονα, του Έρωτα και της Επανάστασης, όπως τονίσαμε και προχτές.

 Συνάμα έτσι πάλι σαν "άρτυμα" δημοσιεύομε ένα μικρό κείμενο του Δημητράκη ¨Η ΛΑΪΚΗ" από το βιβλίο του "ΜΕΤΑ ΤΟ ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ"

Στη λαϊκή

Πάντα ψωνίζω ψάρια από τη Λαϊκή. Με τις αναπόφευκτες σε τέτοια πράγματα προτιμήσεις Πριν από κάποιο καιρό σύχναζα σε δυο πάγκους αυτές του Θανάση που χώλαινε από το ένα του πόδι και ηλικιακά πλησίαζε στη σύνταξη ή αυτόν του Νικόλα, ενός σαραντάχρονου φωνακλά. Μόνο που βρισκόντουσαν δίπλα-δίπλα και όλη την ώρα τσακώνονταν άγρια, Κάποια στιγμή ο νεότερος μετακόμισε πιο κάτω. Την πρώτη φορά που τον επισκέφτηκα στη νέα του θέση του έκανα με τρόπο και μια παρατήρησης πως δεν είναι σωστό να χρησιμοποιεί τέτοιο λεξιλόγιο για έναν ηλικιωμένο συνάδελφό του Τότε ο Νικόλας πλησίασε και με ύφος αμετανόητου μου είπε - Ο κουτσαύλας είναι καριόλης. Μένουμε στην ίδια γειτονιά και τον ξέρω». Ενώ με στιλ φιλοσοφίας του καφενείου, συμπλήρωσε: «Ξέρει ο Θεός ποιους σημαδεύει με κουσούρια!» Πέρασε ένα διάστημα, ο Θανάσης βγήκε στη σύνταξη και μου έμεινε μόνο ο Νικόλας. Κάποια Τετάρτη όμως δεν φάνηκε και τον πάγκο κρατούσε ο βοηθός του. «Το αφεντικό είναι στο μαιευτήρια. Γεννάει η γυναίκα του», μου είπε. Όταν ξαναεμφανίστηκε φαινόταν κατηφής και δεν διαλαλούσε στεντόρεια όπως πριν το εμπόρευμά του. - Είχατε γεννητούρια Νικόλα έμαθα, αγοράκι ή κοριτσάκι. - Αγοράκι αλλά τί τα θες. Έχει το σύνδρομο Down! - ψιθύρισα σοκαρισμένος «να σας ζήσει» χωρίς να πάρω απάντηση. Ήρθε ακόμη 2-3 φορές. Πάντα κατηφής. Και μετά χάθηκε! Μπονζάι, 26-06-2015) Πρώτη δημοσίευση: Λογοτεχνικό Ιστολόγιο Πλανόδιον-Ιστορίες.

ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΔΗΜΟΣΙΕΥΟΥΜΕ ΤΙΣ ΟΜΙΛΙΕΣ  ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ και απομένει η δική μου παρέμβαση, που θα γίνει εν ευθέτω χρόνω....  

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΗΜ. ΚΟΥΚΟΥΛΑ

       

Χτες - πριν τη μεγαλειώδη συγκέντρωση για τα Τέμπη- έγινε ένα κοινωνικό μνημόσυνο, λογοτεχνικό, στον καταπληκτικό χώρο, ΒιβλιοΚαφέ των εκδόσεων Εύμαρος,  25ης Μαρτίου ή Κύπρου,1Ταύρος.  αφιέρωμα για τον Δημήτρη Κουκουλά, που χάσαμε τον περασμένο Νοέμβριο. 

Για τη ζωή και το έργο του Δημήτρη Κουκουλά, μίλησαν οι συγγραφείς: 

Σωτήρης Δημητρίου, 

Φίλιππος Φιλίπου

 Μαίρη Κακολύρη  και η 

Ολγα Τραυλού, φιλόλογος, μέλος της Λέσχης Ανάγνωσης της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Αγ. Δημητρίου.

Συντονιστής ήταν ο εκδότης Πέτρος Κακολύρης.

Προσεχώς θα αναρτήσουμε όλες τις ομιλίες και τις τοποθετήσεις φίλων του. τις οποίες βιντεσκόπησα.

Πρέπει να αναφέρω ότι και Σωτήρης Δημητρίου και Ο Πέτρος Κακολύρης τόνισαν ότι τα βιβλία του Κουκουλά δεν έχουν λάβει τη γενική αναγνώριση που τους αξίζουν!!

[Προσεχώς θα αναρτήσουμε και τις ομιλίες όλων]

     Πάντως η πλέον συγκλονιστική ήταν η Τάνια, σύζυγος του Δημητράκη. Χαρείτε τη!!!

   Σήμερα, έτσι για "άρτυμα",  δημοσιεύουμε ένα μικρό αλλά πολύ αντιπροσωπευτικό του αλησμόνητου φίλου μας. 

Mατούλα

Τη Ματούλα τη γνώρισα στο Ρέθυμνο το ’72. Με τη φράση αυτή θα μπορούσε κάλλιστα να ξεκινάει μια νουβέλα αισθηματικού περιεχομένου, ακόμη και ένα διήγημα τέτοιο. Ή γιατί όχι; Και ένα μυθιστόρημα με πλοκή και απρόβλεπτες εξελίξεις, ίντριγκες και υποχθόνια πάθη με αλλεπάλληλους φόνους μέσα σε αυτήν την υποβλητική ατμόσφαιρα του βενετσιάνικου κάστρου, των μιναρέδων και των στενών σοκακιών, όπως συμβαίνει άλλωστε και στο βιβλίο της Γιαννακάκη.

Θα μπορούσε, λέω, γιατί η πρόταση είναι ανοιχτή ακόμη. Δεν έχει αποσαφηνίσεις και προσδιορισμούς. Ότι η Ματούλα ήτανε πουτάνα, δηλαδή, και εγώ στρατιώτης. Οπότε πάμε αυτόματα στο ανηφορικό δρομάκι κάτω από τη Φορτέτσα με τα δυο μπορντέλα. Το άλλο –το πρώτο όπως ανεβαίναμε- ήτανε της Τζένης. Αλλά και το ρήμα «γνώρισα» στερείται βάθους και συντακτικής μόνο αξίας τυγχάνει αφού είναι γνωστό το γρανιτένιο κέλυφος που περιβάλλει αυτές τις ψυχές.

"ΤΙΜΗΤΙΚΟΝ" ΣΤΟΝ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΟΥΚΟΥΛΑ

Στο διάβα της ζωής μου, ένας από τους πιο αξιόλογους ανθρώπους που με τιμούν με τη φιλία τους είναι ο Μήτσος Κουκουλάς από το Πυργάκι Μεσσηνίας. Ακτιβιστής και χρόνια στην Αριστερά, αλλά και συγγραφέας με κοφτερή πένα. Επίσης  είναι και καλός αφηγητής, μέγας παραμυθάς με μνήμη ελεφαντίνας. Εκτός από κριτικά δοκίμια, που είναι μανούλα και διάφορα άρθρα έχει συγγράψει  και δημοσιεύσει   τις συλλογὲς διηγημάτων τὰ Φορ­τη­γὰ καὶ Ἄλ­λες Ἱ­στο­ρί­ες (ἐκδ. Ἀπόπειρα, 2011) καὶ Βαρκαρόλα στὴν κοί­τη τῆς πό­λης (ἐκδ. Εὔ­μα­ρος, 2016),  το χρο­νι­κὸ Οἱ Ἀριστεριστές (ἐκδ. Εὔ­μα­ρος, 2015). καθώς τελευταία το Μετά το Διάλειμμα και διαχειρίζεται τὸ ἱ­στο­λό­γιο navarino-s .

  Πολλάκις έχουμε κάνει αναρτήσεις για τον Μήτσο και το ζηλευτό του έργο, που κοσμούν αυτό το ιστολόγιο. Είναι απίθανες κλικ ΕΔΩ.

Σήμερα τον τιμούμε άλλη μια φορά, με ένα παλιό του σπιρτόζικο σημείωμα, ένα πεζό ποίημα, που  δείχνει τη μεγάλη του κριτική ικανότητα, για το το βιβλίο:

 Ουρανός απ’ άλλους τόπους" του Σωτήρη Δημητρίου

 Ο Σωτήρης Δημητρίου πράγματι χρειάστηκε πολύ χαρτί πολύ «ουρανό απ’ άλλους τόπους», όπως το λέει η Αλέξω η εκατόχρονη ηρωίδα τού βιβλίου, μήπως μπορέσει και χωρέσει την εσωτερικού μονολόγου αφήγησή της, την Αφολοή όπως τη λέει, για τα μύρια όσα βάσανα και ταλαιπώριες πέρασε στην άχαρη ζωή της μέσα στην πέτρα τής Μουργκάνας. Που το καλοκαίρι πύρωνε σαν τη θράκα και το χειμώνα με τους πάγους και τα χιόνια γλίστραγε του σκοτωμού. Δίπλα στη συνορογραμμή με τα κακοτράχαλα γιδόστρατα περάσματα από όπου μπαινόβγαιναν οι γυναίκες ζαλωμένες με διάφορες πραμάτειες, μέχρι και αλάτι μια φορά, για να αποφύγουν το «φόρο» όπως έλεγαν τον κανονικό δρόμο με το τελωνείο. Από ένα τέτοιο γιδόστρατο πέρασαν δίπλα και οι τελευταίοι αντάρτες μόνο που άφησαν πίσω τα πτώματα μιας ομάδας γυναικών που από φόβο είχανε πάει παρέα για ξύλα και αναμεσά τους η μάνα της Αλέξως που την πενθεί την μνημονεύει και καταριέται σε όλη την αφολοή της. Πτώματα δεν βρέθηκαν μετά και όταν κάποιοι σκαρφάλωσαν με τα χίλια ζόρια στο δύσβατο μέρος βρέθηκαν μπροστά σε σκόρπια κόκκαλα και πιασμένα απ’ τα πουρνάρια κουρέλια ρούχων. Τα ζούδια και τα όρνια είχανε κάνει τη δουλειά τους.
Μίλησα από την αρχή για το βαρύ θέμα του βιβλίου γιατί βιάζομαι να περάσω στα άλλα που είναι τόσο πολλά και επίσης καλογραμμένα με αποτέλεσμα ένα μήνα μετά την ανάγνωση να το κουβαλάω μέσα μου με μεγαλύτερη ενάργεια. Η φράση κλισέ «τοιχογραφία μιας εποχής» είναι πολύ φτωχή να αποδώσει το μεγαλείο του. Τέτοιο βιβλίο δεν ξαναγράφτηκε στην ελληνική γραμματεία. Και δεν είναι μόνο η γνωστή συγγραφική ικανότητα του Δημητρίου, γνωστή από τα προηγούμενα έργα του, εδώ έχουμε ολόκληρη τη ζωή μιας περιοχής και μιας εποχής να βγαίνει στο προσκήνιο με όλες της τις εκφάνσεις, ζωντανή και διαυγής, με έναν μοναδικό τρόπο που είναι σαν να γράφτηκε από τους ίδιους τους ανθρώπους της γιατί το έργο εξολοκλήρου είναι γραμμένο στο τοπικό ιδίωμα και μάλιστα με έναν τρόπο ασύλληπτο σαν μαγικό καθώς γίνεται κατανοητό από όλους και χωρίς γλωσσάρι μάλιστα. Έχουν γραφτεί σημαντικά έργα σε τοπικά ιδιώματα αλλά με μονοσήμαντη θεματολογία.

Εδώ ο συγγραφέας τα πιάνει όλα. Όλος ο κοχλασμός της ζωής περνάει από τις σελίδες του. Τι πανηγύρια, τι ξενιτειά, τι γάμοι και ‘πιστρόφια τι πανέμορφα κηπάκια σε δυο χούφτες χώμα, τι γνεσίματα σκουτιά και αργαλειοί, τι πολέμοι και αντάρτικα, τι φουρνίσματα πίτες και γλυκά τι το ένα τι το άλλο, γεγονότα και καταστάσεις που σε αρπάζουν από το λαιμό και δεν σε αφήνουν να χαλαρώσεις. Ένα βιβλίο ογκώδες, κάτι το πρωτοφανές για το συγγραφέα με τις εκδοθείσες μέχρι τώρα «φέτες» του, να μην μπορείς να το αφήσεις από τα χέρια σου και να στενοχωριέσαι όταν τελειώνει. Τι να πω και για τα άπειρα τραγουδάκια που παρεμβάλλονται σε όλα τα γεγονότα, θλιβερά και χαρούμενα. Να δείτε που ο Πατάκης μπορεί και να βγάλει ξεχωριστή έκδοση μόνο με τα τραγούδια του βιβλίου.
Και για να μη σας κουράζω, πιστεύω πως το βιβλίο θα «γράψει» για τα λογοτεχνικά πράγματα της χώρας και θα μείνει ως σταθμός και σημείο αναφοράς των γραμμάτων μας, γιατί το αξίζει.
Εύχομαι ούριο άνεμο!

ΟΛΟΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ

ΑΛΛΑ Ο ΒΑΣΙΛΗΣ, Ο ΞΆΔΕΛΦΟΣ

ΠΟΥ ΚΑΤΑΓΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗ ΜΟΥΡ-

ΓΚΑΝΑ ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ. ΣΙΓΟΥΡΑ

ΘΑ ΤΟΝ ΦΩΤΙΣΕΙ ΜΠΑΣ ΚΑΙ..

"Στείλ' ουρανέ μου ένα πουλί....."

ΔΗΜ. ΚΟΥΚΟΥΛΑΣ

Πολλά πουλιά πάρα πολλά και όχι ένα πρεπει να στείλει ο ουρανός μπας και αναπληρώσει κάτι από τα τόσα και τόσα είδη που χάθηκαν από τη χώρα μας τα τελευταία χρόνια. Η σημερινή ανάρτηση αποτελεί ένα φόρο τιμής στο χαμένο αυτό παράδεισο, παρουσιάζοντας έναν κατάλογο των πουλιών που υπήρχαν στην πατρίδα μας στα τέλη της δεκαετίας του '30. Τον βρήκα στο ΝΕΩΤΕΡΟΝ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΙΚΟΝ ΛΕΞΙΚΟΝ "ΗΛΙΟΥ" και τον παραθέτω για να περισωθούν, τουλάχιστον εγκυκλοπαιδικά, αυτά που έφαγε η μαρμάγκα της χημικής καλλιέργειας, της επαναληπτικής καραμπίνας και των φυτοφαρμάκων. Να μην τα φάει και η μαρμάγκα της wikipedia! Νομίζω ότι αξίζει τον κόπο να αποθηκεύσετε αυτόν τον κατάλογο για εσάς και τα παιδιά σας: η ονοματολογία από μόνη της, επιστημονική και λαϊκή, μοιάζει με ποίημα!

ΤΑ ΠΤΗΝΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Οι κυριότεροι αντιπρόσωποι των πτηνών της Ελλάδος κατά τάξεις είναι οι εξής:

.

Α. ΣΤΡΟΥΘΟΕΙΔΗ.

Η τάξη αυτή περιλαμβάνει 175 είδη που κατανέμονται σε 22 οικογένειες. Τα κυριώτερα και τα γνωστότερα των ειδών αυτών είναι:

ΚΟΛΙΜΠΡΙ

Κόραξ ο γνήσιος (κοράκι, κόρακας, κλόκαρος), κόραξ η κορώνη (κουρούνα, κορατζίνα, βρωμοχαβαρόνι), κόραξ ο καρπολόγος (χαβαρόνι, σιταροκόρακας), κολοιός ο κοινός (κάργια, καλιακούδα), κίσσα η μακρόουρος (καρακάξα), κίσσα η βαλανοφάγος ή κλέπτρια, κίσσα η χαλκοκουρούνα (χρυσοκαρακάξα), κίσσα η κρητική, πυρροκόραξ ο ερυθρόρραμφος (κορωνοπούλι), πυρροκόραξ ο κιτρινόφαιος (γαυράνι), ψάρ ο κοινός (ψαρόνι, καραβέλι, μαυροπούλι, γκαραβέλι, ζαραβέλι, σβορίγγι, τσιβικάδα), ακριδοθήρας ο ροδόχρους (αγιοπούλι, διαβολοπούλι), χλωρίων ο γνήσιος (συκοφαγάς, κιτρινοπούλι, συκάς), αετομάχος ο φαιόστερνος (διπλοκεφαλάς, τρυγονόλιαρος), αετομάχος ο μέγας (λιάρος, παρδαλοκεφαλάς), αετομάχος ο ερυθρόνωτος (αητομάχος), μέροψ ο μελισσοφάγος (μελισουργός, βουργάρα), μειοθήρας ο φαιόχρους (μυγοχάφτης, μόναχος), μυιοθήρας ο κρητικός, μυιοθήρας ο υπόλευκος (μοναχός, συκακίς), κοκκοθραύστης ο γνήσιος (διπλόσπινος, φλιτζούνι, γαϊδουρόσπινα, γαίδαρόσπινος), χλωρίς η κοινή (φλώρος, φιώρι, σπιγγάρι), σπίζα η ακανθοφάγος (ακανθυλίς, καρδερίνα, γαρδέλι, αγκαθοπούλι), σπίζα η πρασίνη (σκαθάρι), ακανθίς η καναβοφάγος (φανέτο, μαυρότσιχλα), λοξίας ο σταυρορραμφής (σταυρομύτης, στραβομύτη), πύρρουλας ο πυρρός (πετρίτης, πύρρας), σειρίνος ο κανάριος (σκαρθί, αγριοκανάρι), φρυγίλος ο άγαμος (σπίνος, σπιγγάρι, τσόνης, πίπιζα, σπίζα), φρυγίλος ο κρητικός, φρυγίλος ο ορεσίβιος (ορόσπιζος), σπίζα η χιονόβιος (χιονάδα), πετρωνία η μακρόρρυγχος (πετροσπουργίτης, αγριόσπουργος), στρουθίον το κοινόν (σπουργίτης, τρυποφράκτης), στρουθίον το ορεσίβιον (βουνόσπουργος), χονδρομύτης ο κοινός (τσίφτης, τσιφτιάς), χονδρομύτης ο μελανοκέφαλος (αμπελουργός, τσιτσιρλής, κρασοπούλι, μεθύστρα), χονδρομύτης ο ελαιοθώραξ (τσιχλώνι, σταρήθρα), χονδρομύτης ο ερυθροπώγων (βλάχος, τσοπανάκι), χονδρομύτης ο σχοίνικλος (σχοινίλος, κέχραμος), κορυδαλλός ο βραχυδάκτυλος (μολωχτός, χαμωκλάδα, λαγιαντήρας), κορυδαλλός ο λοφιοφόρος (κατσουλιέρης), κορυδαλλός ο μεσογειακός (σκορδιαλός), κορυδαλλός ο δνδρόβιος (τουρλάκι), κορυδαλλός ο αγροτικός (σταρίθρα), ερημόφιλος η βαλκανική (χιονάδα), άνθος ο αγροδίαιτος (χαμοκελάδα, χειμωνοπούλι), σεισοπυγίς η εαρινή (σουσουράδα), σεισοπυγίς η μελανοκέφαλος (τσίνα, τσικλαρίδα, σκαλιφούρτα), σεισοπυγίς η ξανθόχρους (τσιληβήθρα), αιγίθαλος ο πελοποννησιακός (σπιζίτης), αιγίθαλος ο μέλας (παπαδίτσα), αιγίθαλος ο πενθηφορών (κλειδωνάς), αιγίθαλος ο κυανός (καλόγηρος), αιγίθαλος ο ορεινός (μακρονούρης), φυλλοσκόπος ο τρόχιλος (όργιλος), υπολαίς η ωχρά (τρικάκι), υπολαίς η ελαιόχρους (στριτσίδα), υπολαίς η φαιά (τσιροβάκος), αηδών η μελανοπώγων (αηδόνι), ακροβάτης ο γαλακτώδης (κουφαηδόνι), ακροκέφαλος ο φραγμίτης, ακροκέφαλος ο καλαμοδίαιτος, υπολαίς η φιλομήλα, βασιλίσκος ο γνήσιος (βασιλάκης), κυστικόλη η γνησία, βραδυπτέρυξ ο μεταξοειδής (αηδονάκι), αηδών η κοινή (αηδόνι, μπιρμπίλι), φοινίκουρος ο γνήσιος (σπεντζάς, κοκκινόκωλος), φοινίκουρος ο ωχρόουρος (καρβουνάκος, γιαννάκος, καλαντζής), κίχλη η δενδρόβιος (τσίχλα, δεντρότσιχλα), κίχλη η ιξοφάγος (τσαρτσάρα, γερακότσιχλα), κίχλη η ιλιάς (κοκκινότσιχλα), κόσσυφος ο κοινός (κότσιφας, κοτσύφι), κόσσυφος ο χρηματιστής (πετροκότσυφας), οινάνθη η γνησία (ασπρόκωλος), λειμώνιος ο μελανόλαιμος (τρίσιζα), δίκχος ο αλπικός (βραχοπούλι), τρωγλοδύτης ο γνήσιος (τρυποκαρύδα, τρυποφράχτης), χελιδών η αγροδίαιτος (χελιδόνι), χελιδών η ερυθροπύγιος (κοκκινοκωλίτης), χελιδών η κοινή (μαρτινάκι), χελιδών η καστανομέτωπος, χελιδών η πετρόφιλος (πετροχελίδονο), χελιδών η οχθόφιλος, κύψελος ο άπους κλαδευτήρα), κύψελος ο μέλας, κύψελος ο άλπειος (κλαδιστήρι), κύψελος ο λευκογαστήρ, αιγοθήλης ο ευρωπαϊκός (βυζάστρα, γιδοβύζι, νυχτοπούλι), έποψ ο κοινός (τσαλαπετεινός, αγριοκόκκορας, παρδαλέκτορας), σίττη η ευρωπαϊκή (τσοπανάκος, σφυριχτάρι), σίττη η τεφρόπους (τσοπανάκι), κέρδιος ο βραχυδάκτυλος (καπνολόγος), τοιχοδρόμος ο τοιχοδρόμος (σφαρνίστρα), αλκυών η κοινή (ψαροφάγος), αλκυών η δασική (βασιλοπούλι).

Β. ΚΟΛΟΒΑΤΙΚΑ.

Η τάξη αυτή περιλαμβάνει 66 είδη τα οποία κατανέμονται σε 9 οικογένειες. Τα περισσότερα από αυτά είναι μετα
ναστευτικά, ολίγα δε ενδημικά. Τα κυριώτερα και τα γνωστότερα των ειδών αυτών είναι:

Πελαργός ο λευκός (λελέκι, καλαμοκανάς), πελαργός ο μέλας (μαυρολέλεκας), λευκοερωδιός ο ευθύρραμφος (χουλιάρι, σπάτουλα, χουλιαρομύτα), ίβις η δρεπανόρραμφος (μαύρο τουρλί, χαλκόκοττα), ερωδιός ο βουκόλος (γελαδάρης), ερωδιός ο τεφρόχρους (τρυγονοσούρτης), νυκτοκόραξ ο γνήσιος (φώυξ), ερωδιός ο λευκός (αιγρέτα), ερωδιός ο μικρός (ορτυγοσούρτης), φοινικόπτερος ο ροδόχρους (περγιαλίτης, φλαμίγκος), οιδήκνιμος ο γνήσιος (τουρλίδα), γλαρεόλη η λειμώνιος (θαλασσοχελιδών, νεροπέρδικα, νεροχελίδονο), χαραδριός ο υέτιος (βροχοπούλι, κιτρινοπούλι), χαραδριός ο μικρός, χαίνικλος ο λοφιοφόρος (καλημάνα), χαλικίας ο ανατρεπτικός (σκαλίστρα), καλίδους ο κυρτόρραμφος (κίγκλος), τρύγγας ο ερυθρόπους (γαϊταρίφι), ακτίτης ο υπόλευκος (σουρλίνι), ιλυόβιος ο κοινός (χηβάδι), νουμήνιος ο τοξορραμφής (τουρλίδα, μεγάλο τουρλί), νουμήνιος ο λεπτόρραμφος (τουρλί, τουρλουλής, ψιλομύτα), νουμήνιος ο φαιόπους (σιγλίγουρος), σκολόπαξ ο αγροδίαιτος (μπεκάτσα, ξυλόκοττα, τσαπόρνιθα), σκολοπακίς η κοινή (μπεκατσίνι), σκολοπακίς η μεγάλη (διπλό μπεκατσίνι), λιμνοκρύπτης ο μικρός (μπεκανέλλα), αιματόπους ο οστρεοφάγος, ωτίς η μεγάλη (αγριόγαλλος, τόγια, αγριόκουρκος), ωτίς η μικρά (χαμωτίδα, ρούσα, αγριόκοττα), ραλλος ο φίλυδρος (νεροπούλι, νεροκοτσέλα), ορτυγομήτρα η πυγμαία (νερόκοττα), οερτυγομήτρα η μικρά, υδρόνις η χλωρόπους (όρνιθα, πουλάδα, πρασινοπόδαρος), φαλαρίς η μαύρη (μπάλιζα, αγριοπουλάδα).

Γ. ΣΤΕΓΑΝΟΠΟΔΑ.

Η τάξη αυτή περιλαμβάνει 53 είδη τα οποία κατανέμονται σε 7 οικογένειες. Τα κυριώτερα και γνωστότερα των ειδών αυτών είναι:

Δεν φταίει μόνο ο «Χατζηπετρής»!

  Δημήτρης Κουκουλάς

Η ανθρωπότητα μέχρι σήμερα γνώρισε πολλές Επιδημίες (εξαπλούμενο μεταδιδόμενο νόσημα) και Πανδημίες (προσβολή μεγάλου μέρους του πληθυσμού από μεταδιδόμενο νόσημα) αλλά μέσα σε τελείως διαφορετικές από σήμερα συνθήκες. Είναι χαρακτηριστική η περιγραφή που κάνει ο Παπαδιαμάντης, στην αρχή του πρώτου έργου του «Η Μετανάστις», της φοβερής εκείνης επιδημίας Πανούκλας της Μασσαλίας του 1720 της αποκαλούμενης και «Μαύρου Θανάτου» που αποδεκάτισε την πόλη και από τις περίπου 200.000 κατοίκους θέρισε τους μισούς:

«…Η Μασσαλία εσάλευε μεταξύ πτωμάτων ανδρών και γυναικών και θολερού ατμού, ανεβαίνοντος εις τον αιθέρα, όστις εις τους οφθαλμούς δεισιδαιμόνων ανθρώπων, εφαίνετο ως περιβάλλων τας ψυχάς των ατυχών θυμάτων. Δεν ηκούοντο πλέον οδυρμοί και θρήνοι, δεν ηκούοντο ψαλμοί και ευχαί. Αι οδοί ήσαν έρημοι διαβατών. Αι οικίαι, αι πλείσται με ανοικτά τα παράθυρα και κεκλεισμένας τας θύρας, έφερον επ’ αυτών κιτρίνους και μέλανας σταυρούς και άλλα πένθιμα σήματα. ……».

Μόνο που ήταν αλλιώς τότε τα πράγματα, διαφορετική ζωή χωρίς ευχέρεια μετακινήσεων, άλλα τα μέσα και οι δυνατότητες, ιατρική επιστήμη ανίσχυρη και οι ασθενείς παραδομένοι σ

το έλεος των επουρανίων δυνάμεων.

Και έρχεται τώρα αυτός ο covid-19 μέσα στο απόγειο της τεχνολογικής εξέλιξης και της επιστήμης και μας «παίρνει τα σώβρακα» που λένε και στο ποδόσφαιρο. Με μια πρωτοφανή ταχύτητα μετάδοσης κατορθώνει μέσα σε λίγους μήνες να αγκαλιάσει ολόκληρο τον πλανήτη. Πολύ γρήγορα, δηλαδή, παίρνει το στέμμα, την κορώνα της Πανδημίας και γίνεται Αυτοκράτωρ, οπότε σωστά αποκαλείται Κορωναϊός.

Και καθόμαστε τώρα με τις μάσκες περιμένοντας το εμβόλιο να μας σώσει και κάποιοι επιρρίπτουν ευθύνες σε αυτούς τάχα που τον δημιούργησαν: φταίει ο ένας φταίει ο άλλος «φταίει ο Χατζηπετρής». Ας μην κυνηγάμε φαντάσματα και να δούμε μήπως φταίμε αν όχι όλοι αλλά η μεγάλη πλειοψηφία που κατοικούμε αυτόν τον πλανήτη;

ΑΣ ΠΟΥΜΕ ΚΑΤΙ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΥΚΟΥΛΑΣ

Με αφορμή το θάνατο του Γιάννη Πουλόπουλου ακούσαμε για μια ακόμη φορά από τα διάφορα μίντια το ίδιο μοιρολόϊ για το κακό που μας βρίσκει με τους μεγάλους που χάνονται αφού σήμερα τέτοιες φωνές δεν υπάρχουν και ούτε θα ξαναβγούν! Μια πλάνη που ακούγεται κατά κόρον από τα σχετικά μνημοσυνιακά αφιεώματα των καναλιών και την οποία, δυστυχώς, ασπάζονται με έπαρση και οι γερασμένοι καλλιτέχνες που συμμετέχουν. Ακόμη και ο πιο σεμνός από αυτούς ο εκλιπών Πουλόπουλος σε μια από τις σπάνιες συνεντεύξεις του κάπου στα μέσα του ’90, ήταν απόλυτος: δεν υπάρχει σήμερα τίποτα! Μόνο που του ξέφυγε μια αλήθεια: τα τραγούδια της εποχής μου που τραγουδούσε ο πολύς κόσμος ήταν κυρίως τουρκοτσιφτετέλια! «Μαντουμπάλα» «Ζιγκουάλα» «Νινανά γιαβρούμ νάϊ» «Τάμπα τούμπα τάμπα τούμπα» «Θα τα κάψω τα ρημάδια τα λεφτά μου», τραγούδαγε η Ελλάδα και εμείς με Θεοδωράκη Χατζιδάκι Λοϊζο Λεοντή Μαρκόπουλο Γκάτσο Ελευθερίου Ελύτη Ρίτσο Σεφέρη, ψάχνουμε ένα άλλοθι σαν χαλί να κρύψουμε από κάτω τα σκουπίδια.

ΓΚΥ ΝΤΕ ΜΩΠΑΣΑΝ: ΤΟ ΠΗΔΗΜΑ ΤΟΥ ΒΟΣΚΟΥ

Γκυ ντε Μωπασάν                                                    Από navarino

                   ΤΟ ΠΗΔΗΜΑ ΤΟΥ ΒΟΣΚΟΥ

     Από τη Διέππη ίσαμε τη Χάβρη, η ακτή είναι συνεχώς απόκρημνη, έχει ύψος εκατό περίπου μέτρα και είναι ίσια σαν τείχος. Εδώ κι εκεί, αυτή η μεγάλη σειρά άσπρων βράχων, χαμηλώνει απότομα, και τότε βλέπεις μια μικρή στενή κοιλάδα με απότομες πλαγιές, καλυμμένες με γρασίδι και παραθαλάσσια σκίνα, να κατεβαίνει από το καλλιεργημένο πλάτωμα προς μια παραλία με βότσαλα, όπου απολήγει μέσα από μια σούδα όμοια με κοίτη χειμάρρου. Η φύση διαμόρφωσε αυτές τις κοιλάδες, και οι νεροποντές τις ολοκλήρωσαν με αυτά τα φαράγγια, τέμνοντας ό,τι απόμεινε από την απόκρημνη ακτή, σκάβοντας ως τη θάλασσα τις ρεματιές που χρησιμεύουν για πέρασμα στους ανθρώπους.

     Που και που κάποιο χωριό κουρνιάζει σ’ αυτά τα λαγκάδια όπου χυμάει με ορμή ο άνεμος του πελάγους.

     Πέρασα το καλοκαίρι σε μιαν από αυτές τις θαλασσοφαγωμένες ακτές, στο σπίτι ενός χωρικού, που, όπως ήταν στραμμένο προς τη θάλασσα, μου επέτρεπε να βλέπω από το παράθυρό μου ένα μεγάλο γαλάζιο τρίγωνο νερού, πλαισιωμένο από τις πράσινες κατωφέρειες της κοιλάδας και κατάστικτο από άσπρα πανιά κάθε φορά που περνούσαν στ’ ανοιχτά, λουσμένα στον ήλιο.

     Ο δρόμος που οδηγούσε στη θάλασσα ακολουθούσε το βάθος του φαραγγιού και βυθιζόταν ξαφνικά ανάμεσα σε δυο τοιχώματα από ασβεστόλιθο, γινόταν σαν βαθιά αυλακιά, προτού καταλήξει σε μια ωραία απλωσιά από κροκάλες που τις κύλησε, τις στρογγύλεψε και τις λείανε το προαιώνιο χάδι των κυμάτων.

     Αυτό το στενόστρατο ονομάζεται «το πήδημα του βοσκού».

     Ακούστε τώρα την τραγική ιστορία που του έδωσε αυτό το όνομα.

                                                       *

     Διηγούνται ότι άλλοτε το χωριό αυτό το διαφέντευε ένας νεαρός ιερέας, αυστηρός και βίαιος. Είχε αποφοιτήσει από την ιερατική σχολή γεμάτος μίσος γι’ αυτούς που ζούνε σύμφωνα με τους φυσικούς νόμους και δεν ακολουθούν τους νόμους του δικού του Θεού. Άκαμπτης αυστηρότητας για τον ίδιο του τον εαυτό, επέδειξε αμείλικτη αδιαλλαξία για τους άλλους. Ένα προπαντός πράγμα τον εξόργιζε και τον αηδίαζε: ο έρωτας. Αν ζούσε στις πόλεις, ανάμεσα σε πολιτισμένους και εκλεπτυσμένους ανθρώπους, οι οποίοι κρύβουν πίσω από τα λεπτεπίλεπτα πέπλα του συναισθήματος και της τρυφερότητας τις ζωώδεις πράξεις που επιβάλλει η φύση, αν εξομολογούσε μέσα στο ημίφως των μεγαλοπρεπών καθεδρικών ναών τις παρφουμαρισμένες αμαρτωλές, που τα λάθη τους μοιάζουν να μετριάζονται από τη χάρη της πτώσης τους και την εξιδανίκευση με την οποία περιβάλλουν το φυσικό φίλημα, δεν θα είχε ίσως νοιώσει αυτήν την τρελή αναστάτωση, αυτήν την ανεξέλεγκτη οργή που τον καταλάμβανε μπροστά στο βρομερό σμίξιμο των κουρελήδων μέσα στη λάσπη ενός χαντακιού ή πάνω στ’ άχυρα ενός στάβλου.

«ΤΟ ΠΟΥΛΜΑΝ ΤΗΣ ΣΥΜΦΟΡΑΣ»

Dimitris Koukoulas

Είναι λογικό ότι πολλοί θα είναι αυτοί, που μέσα στις τόσο δύσκολες ώρες που περνάμε σαν χώρα, θα αναρωτιούνται πως είναι δυνατόν μια ομάδα προσκυνητών που επέστρεψαν από τους Αγίους Τόπους να μετατραπεί σε μια καταστροφική βόμβα διασποράς του εφιάλτη που ζούμε. Και με το δίκιο τους βέβαια μιας και οι συγκεκριμένοι άνθρωποι σίγουρα είναι πιστοί και όχι μόνο στη συνείδησή τους αλλά και στις συνειδήσεις των τοπικών κοινωνιών αφού θα εκτελούν με ευλάβεια όλα τα εκκλησιαστικά τους καθήκοντα. Με επιπρόσθετο στοιχείο τα υπέρογκα έξοδα που θα υποβλήθηκαν για την εκπλήρωση του Τάματος Ζωής τους.

Μόνο που εδώ διαφεύγει μια λεπτομέρεια και έχει να κάνει με τον άλλο μας εφιάλτη των κυμάτων της δυστυχίας που μας κατακλύζουν (δεν ρίχνεται ο άλλος για πλάκα στο παγωμένο ποτάμι). Μια λεπτομέρεια που δεν έχει να κάνει τόσο με τις ευθύνες των εκκλησιαζομένων όσο με τα από άμβωνος κηρύγματα μίσους των Κυριακών που υποδαυλίζουν το θυμικό του κοσμάκη. Μέχρι και κατάρες εκστομίζονται από τους ταγούς της Εκκλησίας μας κατά των αλλόθρησκων επίβουλων της Πατρίδας μας – πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, βέβαια.
Και ας είναι γεμάτα τα θρησκευτικά μας βιβλία με συνεχείς εκκλήσεις υπέρ της φιλοξενίας των δυστυχισμένων ανθρώπων. Θα παραθέσω μόνο δύο. Στην Παλαιά Διαθήκη (Δευτερονόμιον 17-19):

«Διότι Κύριος ο Θεός σας είναι Θεός των θεών και Κύριος των κυρίων, Θεός μέγας, ισχυρός και φοβερός, μη αποβλέπων εις πρόσωπον μηδέ λαμβάνων δώρον· ποιών κρίσιν εις τον ορφανόν και εις την χήραν, και αγαπών τον ξένον, δίδων εις αυτόν τροφήν και ενδύματα. Αγαπάτε λοιπόν τον ξένον· διότι σεις ξένοι εστάθητε εν τη γη της Αιγύπτου».

Στην Καινή Διαθήκη ο ίδιος ο Χριστός, που έρχεται ως ξένος μέσα στον κόσμο, ζητεί να φιλοξενηθεί από τους ανθρώπους και αναγνωρίζει ως υπηρεσία προς αυτόν την φιλοξενία που παρέχεται σε κάθε ξένο. Γι’ αυτό καλούνται οι Χριστιανοί όχι απλώς να είναι φιλόξενοι αλλά και να επιδιώκουν να φιλοξενούν όσους έχουν ανάγκη: «Επείνασα γαρ, και εδώκατέ μοι φαγείν, εδίψησα, και εποτίσατέ με, ξένος ήμην, και συνηγάγετέ με, γυμνός, και περιεβάλετέ με» (Ματ. 25, 35).
Σίγουρα είναι μεγάλο το πρόβλημα αλλά υπάρχουν και πιο ανθρώπινες λύσεις, όχι κατάρες, ξύλο και βουλιάγματα.

ΟΙ ΠΑΛΑΙΟΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΣ

                                                                                                      Δημητράκης Κουκουλάς
Οι πωλητές, δηλαδή, βιβλίων από «δεύτερο χέρι» γνώρισαν την πρώτη ακμή τους πριν καμιά 50αριά χρόνια κυρίως με επιστημονικά συγγράμματα που τότε δεν δίνονταν δωρεάν και με φοιτητική πελατεία. Είχαν ειδικές άδειες και έστηναν τα «καταστήματά» --κάτι ξύλινες ντουλάπες με ράφια και αλυσίδα με λουκέτο-- γύρω από τη Νομική και την Ασκληπιού. Πουλούσαν επίσης  και λογοτεχνικά βιβλία σε προσιτές για τους φοιτητές τιμές. Αργότερα με τη δωρεάν χορήγηση των φοιτητικών συγγραμμάτων και τη σταδιακή αύξηση των εισοδημάτων, σιγά-σιγά το επάγγελμα εξέλειπε. Μόνο στο Μοναστηράκι είχαν μείνει 2-3 μαγαζιά με βιβλία εξαντλημένων εκδόσεων και πανάκριβα. Κανά δυο μαγαζιά υπήρχαν και στα Εξάρχεια με όλα τα είδη και σε προσιτές τιμές. Τα τελευταία χρόνια οι ΠΑΛΑΙΟΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΣ επέστρεψαν δριμύτεροι. Γέμισε ο τόπος. Όλα τα περίπτερα και τα ψιλικατζίδικα γύρω από την Ακαδημίας την Ασκληπιού και τη Σόλωνος είναι κατάφορτα όχι μόνο από μεταχειρισμένα βιβλία αλλά και ολοκαίνουργα και αδιάβαστα. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κυριακάτικα παζάρια του Πειραιά και του Ελαιώνα ή και με τον πεζόδρομο της Ακρόπολης και το Θησείο. Ακόμη και στη Βαρβάκειο, όχι στα κρέατα, αλλά από την άλλη μεριά με τα μανάβικα υπάρχουν δυο Πακιστανοί. Και νομίζω πως δεν είναι μόνο το οικονομικό κίνητρο που συμβαίνει αυτό –σίγουρα ένα βιβλίο των 15 ευρώ είναι πανάκριβο—αλλά το άλλο στοιχείο του φαινομένου είναι αυτό που ανησυχεί. Πολλοί κληρονόμοι ανθρώπων που διάβαζαν, παιδιά ανίψια κι εγγόνια, φωνάζουν τους παλιατζήδες να τους απαλλάξουν από το άχρηστο φορτίο του «άγνωστου» γι αυτούς είδους που λέγεται βιβλίο. Και οι εξευτελιστικές τιμές που διατίθενται στο κοινό (1-5 ευρώ) μεταξύ τους πολλά τα αριστουργήματα, σε πείθουν πως αυτά τα βιβλία κυριολεκτικά χαρίζονται στους παλιατζήδες. Που χρόνος για διάβασμα με τις πλατφόρμες της NOVA και της COSMOTE το FACEBOOK και το TWITTER. Μόνο κάτι γέροι και κάποιες πιο νέες γυναίκες ασκούν ακόμη το σπορ της ανάγνωσης.

ΠΩΣ ΑΥΤΟΣ Ο ΕΥΤΡΑΦΗΣ ΚΥΡΙΟΣ ΜΕ ΤΟ ΕΛΚΗΘΡΟ ΕΣΒΗΣΕ ΤΗ ΦΑΤΝΗ!

Δημήτρης Κουκουλάς

     Ολόκληρο το αφήγημα των Χριστουγέννων έχει πλέον ισοπεδωθεί κάτω από έναν αχαλίνωτο καταναλωτισμό που τέτοιες μέρες υποδαυλίζεται άγρια από τις φωταψίες και τις διαφημίσεις της τηλεόρασης και όλων των υπόλοιπων μίντια. Δώρα, δώρα, δώρα και παιχνίδια πολλά παιχνίδια, θα προστεθούν στις κατάφορτες από τέτοια πράγματα παιδικές κρεβατοκάμαρες. Εκατοντάδες εκατομμύρια τόνοι πλαστικούρας, κάθε χρόνο τέτοιες μέρες, ανοίγουν νέες πληγές πάνω στο σώμα του κουρασμένου πλανήτη μας. Δάση βουνά και θάλασσες δεινοπαθούν.

     Και πως εμείς που μεγαλώσαμε στην επαρχία της προ TV εποχής να μην κατακλυζόμαστε από τη νοσταλγία αυτών των ημερών. Ζώντας μέσα στα άχυρα και τ’ αχούρια μαζί με άλογα μουλάρια πρόβατα και κατσίκες, νιώθαμε ιδιαίτερη χαρά σκεπτόμενοι πως το παιδάκι του Θεού γεννήθηκε μέσα σε ένα περιβάλλον σαν το δικό μας. Και όταν στις 5 η ώρα το χάραμα βάραγε η καμπάνα και πηγαίναμε για την εκκλησία μέσα στην παγωνιά, σηκώναμε δειλά-δειλά το κεφάλι προς τον ουρανό μήπως και δούμε το αστέρι των Μάγων.

Όσο για δώρα, τα δέκα μπαλόνια με ένα πενηνταράκι, που είχανε πάνω τους ζωγραφισμένες δυο καμπάνες και άστρα, μας ήταν αρκετά. Την Πρωτοχρονιά ο πενιχρός μπουλαμάς από τους μεγάλους που περιλάμβανε ακόμη και τρύπιες δεκάρες. Από τον Αγιοβοσίλη, έτσι αδυνατούλη με ρουφηγμένα μάγουλα που τον βλέπαμε στην εικόνα, δεν περιμέναμε τίποτα παραπάνω από το ψεύτικο φλουρί της πίτας.

  Τέλος, η νηστεία της σαρακοστής που την κρατάγανε όλες οι οικογένειες ανέβαζε τις προσδοκίες του γιορτινού τραπεζιού που τα Χριστούγεννα είχε κάποια ποικιλία από σπίτι σε σπίτι με πιο σύνηθες το χοιρινό με σέλινο αυγολέμονο. Ενώ την παραμονή της Πρωτοχρονιάς σε όλα τα σπίτια κόκορας με χυλοπίτες.

   Με τούτα και με τ’ άλλα άντε και: ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΚΑΙ ΕΥΤΥΧΕΣ ΤΟ ΝΕΟΝ ΕΤΟΣ! (όπως το λέγαμε τότε)

ΕΝΑ ΠΕΡΙ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΛΙΑΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΓΙΑ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΘΑ ΕΚΠΛΑΓΕΙΤΕ ΣΦΟΔΡΑ ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΝ ΣΤΓΓΡΑΦΕΑ ΤΟΥ

 Δημήτρης Κουκουλάς

«Οι αστυνομικοί κατά την υπηρεσίαν αυτών έχοντες ισχύν εξοικειούνται περί την χρήσιν βίας και κτώνται ροπήν προς αυτήν. Επί πλέον κατά την υπηρεσίαν έχουσιν ευκαιρίας προς χρήσιν βίας, προς αυθαιρεσίαν και συγκάλυψιν αυτών, έτι δε προς απόληψιν και άλλων ωφελημάτων χρηματικών. Προς παρακώλυσιν της διαφυγής του κακούργου, προς καταβολήν της αντιστάσεως αυτού και την σύλληψιν, προς πρόληψιν εγκλημάτων δύνανται, εν αμύνη όντες, να χρησιμοποιήσωσι βίαν. Όμως δεν δύναται να καθορισθεί, αν η ασκηθείσα βία εν εκάστη περιπτώσει ή ο φόνος του κακοποιού ήτο αναγκαίος ή ενέχη υπέρβασιν. Αι πλείσται των τοιούτων περιπτώσεων δεν εξικνούνται μέχρι του δικαστηρίου, αλλά και αν υπόθεσις τις εισαχθή εις το δικαστήριον, κατά κανόνα δεν είναι δυνατόν να διευκρινηθή, υπό τέ την νομικήν και την πραγματικήν έποψιν αυτής. Οι αστυνομικοί δεν τελούσι μόνον πολλά εγκλήματα βίας, σωματικάς βλάβας, ανθρωποκτονίας, εκβιασμούς, άλλας καταχρήσεις προς γενετήσιον απόλαυσιν, σπανίως αποκαλυπτόμενα και  αν μη ουδόλως καταδικαζόμενα, αλλά αποκομίζουσι, κατώτεροι τέ και ανώτεροι, κέρδη ατιμίας, υποστηρίζοντας τους παραβάτας του νόμου. Τούτο μάλιστα συμβαίνει εν τη αστυνομία ηθών, εν ή παγιδεύουσι κρύφα εκδιδομένας νε άνιδας και έναντι χρημάτων αποσοβούσι την μήνυσιν ή το σκάνδαλον ή επιτρέπουσι την λειτουργίαν κρυφίων οίκων ανοχής, κυβείων ή κέντρων απολαύσεως ναρκωτικών κ.λ.π., δηλαδή παρέχουσι μεγίστην υποστήρηξιν εις τας οργανώσεις των κατ’ επάγγελμα εγκληματιών».

Απόσπασμα από το βιβλίο: Εγκληματολογία, 1959, έκδοσις Δ΄, τόμος Α΄ του επί 40 σχεδόν χρόνια καθηγητή του ομώνυμου μαθήματος στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Κωνσταντίνου Γ. Γαρδίκα 1896-1984 (πρώτος εξάδελφος του συνεπώνυμου καθηγητή της Παθολογίας). Ενός πρωτοπόρου για την εποχή του δάσκαλου και επιστήμονα του αποκαλούμενου θεμελιωτή της Εγκληματολογίας στην Ελλάδα που στη δύση του βίου του, τον Οκτώβριο του 1980, έμελλε να γνωρίσει τη λοιδορία από την ultra «προοδευτική» τότε εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ όταν σε άρθρο της χαρακτήρισε το συγκεκριμένο σύγγραμμα ως «ανυπόφορο και αντιδραστικό». Κάτι που τον οδήγησε σε μια ξαφνική και ανεξήγητη εγκατάλειψη του από γνωστούς και φίλους, για την οποία ο ίδιος έλεγε: «ζω εις υπερήφανον μόνωσιν».

ΜΗΠΩΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΕΝΟΧΟΙ;

Δημητ Κουκουλας

              Και σοβαρολογώ! Νομίζω ότι από εμάς ξεκινάει το πρόβλημα. Οι βιομηχανίες δεν ρυπαίνουν για πλάκα το περιβάλλον. Το δικό μας αχαλίνωτο και ακόρεστο πάθος για περισσότερα υλικά αγαθά και τις πλαστές μας ανάγκες σπεύδουν να καλύψουν. Όχι από «αγαθοεργία» βέβαια αλλά μέσα από το δικό τους αδηφάγο κανόνα της μεγιστοποίησης των εσόδων και της μείωσης των δαπανών. Ανάπτυξη … ανάπτυξη ,.. ανάπτυξη, αλλά στο τέλος «θα την κάτσουμε τη βάρκα»! Και θα την κάτσουμε γιατί φοβάμαι πως η κατάστασή μας είναι μη αναστρέψιμη. Δεν μπορούμε πλέον να χαρούμε το … απλό! Μένουμε σε σπίτια με ηλεκτρικές συσκευές όταν εκατομμύρια άνθρωποι γεννιούνται και πεθαίνουν μέσα σε χαρτονένιες παράγκες. Ανοίγουμε τη βρύση και τρέχει στο ποτήρι μας όταν 1.5 δισεκατομμύριο άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε πόσιμο νερό. Λύση θα ήταν η επιστροφή στην απλότητα αλλά «το είδος εξέλειπε» πλέον. Είναι πολύ δύσκολο να πιστέψει κάποιος σήμερα ένα διάλογο του 1890 για συνεργασία μεταξύ του εκδότη της εφημερίδας Ακρόπολις, Γαβριηλίδη και του μεγάλου μας Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη του αποκαλούμενου και «κοσμοκαλόγερου».

«Θέλετε κ. Παπαδιαμάντη να ξεκινήσουμε συνεργασία και να μας στέλνετε ένα διήγημα την εβδομάδα;» «Ευχαρίστως!». «Θα σας δίνουμε 200 δραχμές». Ο άλλος δεν απαντά και σκύβει το κεφάλι. «Αν τα θεωρείτε λίγα θα σας δίνουμε 300 δραχμές». Και ο Παπαδιαμάντης με σκυμμένο το κεφάλι και χαμηλή φωνή: «Όχι, αντιθέτως είναι πάρα πολλά!». Αλλά και στις μέρες μας, πριν λίγα χρόνια, όταν ο σπουδαίος μας ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος αρνήθηκε να παραλάβει το μεγάλο κρατικό βραβείο λογοτεχνίας που συνοδευόταν από ένα σεβαστό χρηματικό ποσόν είχε τον εξής διάλογο με μια δημοσιογράφο της τηλεόρασης: «κ. Χριστιανόπουλε γιατί αρνηθήκατε το βραβείο τη στιγμή μάλιστα που αντιμετωπίζετε μεγάλη οικονομική στενότητα;»

. «Κοιτάξτε, παίρνω σύνταξη 498 ευρώ το μήνα, με άλλα 100 θα ένιωθα ευτυχής αλλά και αυτά που παίρνω καλά είναι. Όσο για το βραβείο έχω δηλώσει από το 1994 πως είμαι κατά των βραβεύσεων. Δεν θα λέμε και θα ξελέμε!».