Το παλιογκόλτς

       "Αν νικήσουμε, τα κερδίζουμε όλα, αν χάσουμε, τα χάνουμε όλα", έλεγε συχνά. Ευφυής και διορατικός, ήξερε το τέλος του. Το είχε άλλωστε προβλέψει με αξιοθαύμαστη ακρίβεια. «Το ’νιωθε πως δεν θα ζήσει. Και το ’χε εξομολογηθεί πολλές φορές. Από τις αρχές ακόμα, όταν άρχισαν οι πρώτες συγκρούσεις με τους Ιταλούς και πήραν οι αντάρτες τα πρώτα λάφυρα, κάποιος του πρόσφερε ένα πιστόλι κατακαίνουργιο, μια μπερέτα ιταλική. Εκείνος δεν το δέχτηκε. “Δώσ’ το σε κανέναν άλλο. Εμένα μου φτάνει αυτό”, και του ’δειξε ένα παλιό γκολτς, που έσερνε πάντοτε επάνω του. “Μα αυτό είναι παλιό, γιατί δεν παίρνεις τούτο που είναι αυτόματο;”».\

ΕΦΣΥΝ

Ρώτησε ευθύς χαμογελώντας με τη χαρακτηριστική, απροσδιόριστη θλίψη του: «“Συναγωνιστή, ξέρεις γιατί κρατάμε το περίστροφο;”. “Για να πολεμάμε”, απάντησε ο άλλος κάπως χαμένα. “Για τον πόλεμο είναι τα τουφέκια και τα πολυβόλα” είπε. “Το πιστόλι είναι για εδώ”, κι έδειξε τον κρόταφό του. “Κι όταν θα ’ρθει εκείνη η ώρα, δεν είναι απαραίτητο να έχεις μπερέτα. Κάνεις τη δουλειά σου και με το παλιογκόλτς”» (Πατατζής), από τους «Ατακτους» του Διονύση Χαριτόπουλου, εκδόσεις «Τόπος».
Η μέρα είναι σημαδιακή. Σαν σήμερα το σούρουπο, πριν ακριβώς από 79 χρόνια, στις 15 Ιουνίου 1945, η μακάβρια προφητεία εκπληρώθηκε. Ο Αρης –διότι περί του Αρη Βελουχιώτη, ασφαλώς, ο λόγος– απομονώθηκε από τους συντρόφους του στο Φαράγγι του Φάγκου, μεταξύ των νομών Τρικάλων και Αρτας, στον Ασπροπόταμο, και τοποθέτησε την κάννη του παλιογκλότς πίσω απ’ το δεξί του αφτί. Οταν ακούστηκε ο πυροβολισμός, οι μαυροσκούφηδες έτρεξαν ανήσυχοι προς το μέρος του. Καθώς τον είδαν να κείτεται νεκρός, έπεσε η ιδέα να τον ακολουθήσουν στο ύστατο διάβημα. Η ψυχραιμία του Θάνου ανέβαλε τη μαζική αυτοκτονία.
Σωματοφύλακας και προσκολλημένος όσο κανείς στον αρχηγό, ο φοβερός Τζαβέλας (Γιάννης Αγγελέτος, από τα Τοπόλια Φωκίδας) ξάπλωσε στο πλάι του και απασφάλισε μια χειροβομβίδα Μιλς, για να μην αναγνωρίσουν τα κουφάρια οι διώκτες τους. Την ήττα είχε προσυπογράψει το ίδιο το κόμμα. Στον Λίβανο, στην Καζέρτα και, προπαντός, στη Βάρκιζα, στον Φλεβάρη του ’45. Το ΚΚΕ την εφάρμοζε πιστά, παρουσιάζοντάς την ως νίκη του κινήματος. Ο Αρης έκανε τα πάντα για να αποτρέψει την ταπεινωτική Συμφωνία. Δεν εισακούστηκε. Στάλθηκε στα σύνορα για να αποταθεί τάχα στα αδελφά κόμματα. «Ούτε νερό, ούτε ψωμί στον προδότη Βελουχιώτη» ήταν η κατάπτυστη, κρυφή εντολή της ηγεσίας. Την προηγούμενη του θανάτου του πληροφορήθηκε τη διαγραφή του. Στον φανοστάτη των Τρικάλων πραχαράχτηκαν βάναυσα ένδοξες σελίδες της νεότερης ιστορίας μας. Κι αυτό το ’χε προβλέψει με τη φράση: «Καλή αντάμωση στα γουναράδικα» με την οποία συνήθιζε να αποχαιρετά τους συναγωνιστές, εννοώντας τα τσιγκέλια που θα κρεμούσαν τα τομάρια τους, όπως εκείνα των λύκων και των αλεπούδων.

ΤΙΜΗ ΚΑΙ ΔΟΞΑ ΣΤΟΝ ΘΡΥΛΙΚΌ ΑΡΗ ΒΕΛΟΥΧΙΏΤΗ!!

   Σαν σήμερα το βράδυ, 15 προς 16 Ιουνίου 1945, αυτοκτόνησε ο θρυλικός Πρωτοκαπετάνιος, το αθάνατο σύμβολο της Εθνικής Αντίστασης Άρης Βελουχιώτης. 

  Από τούτο το βήμα βεβαίως τον έχουμε τιμήσει και ξανατιμήσει καταθέτοντας  πολλά αφιερώματα κλικ ΕΔΩ, ΕΔΩ, ΕΔΩ, ΕΔΩ ΕΔΩ , ΑΥΤΟ & ΑΥΤΟ. 

   Σήμερα τον τιμούμε με ένα άλλο τρόπο:

   0 95χρονος Ζώης Τασόπουλος, τότε Επονίτης, τραγουδά στην πλατεία της Ζαχάρως το πρώτο αντάρτικο τραγούδι!!!  

Η μοναδική φωτογραφία που γελάει ο Άρης

Μια φωτογραφία, μια ιστορία   ΕΦΣΥΝ/ Φανή Πετραλιά

Είναι μια φωτογραφία που την ανέσυρα από το συρτάρι τις προάλλες, τη μέρα της Γιορτής της Μητέρας. Οπου είχε μείνει χρόνια, από τότε που ο διευθυντής μου στα «Νέα», Γιάννης Καψής, με έστειλε και πήρα συνέντευξη από τον Δημήτρη Μεγαλίδη. Τον φωτογράφο του Αρη Βελουχιώτη.

Τέλη του 1977, εποχή που η Εθνική Αντίσταση «πουλούσε» και οι διευθυντές ζητούσαν σχετικές συνεντεύξεις και έρευνες. Θέματα «πιασάρικα» που εμείς, νέοι δημοσιογράφοι, ασθμαίνοντες αναζητούσαμε, ψάχνοντας για παλιούς καπετανέους και αντάρτικες ιστορίες.

Τον πολισχιδή Μεγαλίδη (ήταν φωτογράφος, οπερατέρ και ο εκπληκτικός σκιτσογράφος του Βουνού) τον συνάντησα κάπου στα Ιλίσια, στη μικρή μονοκατοικία όπου έμενε μαζί με τη νέα και όμορφη γυναίκα του και τρεις ωραίους γάτους. Ιστόρησε και τι δεν ιστόρησε, δείχνοντας και τις σχετικές φωτογραφίες και τα σκίτσα που σε διαλείμματα πολέμου χάραζε πάνω σε ό,τι χαρτί έβρισκε. Σπουδαία τεκμήρια, τα οποία ελπίζουμε κάπου να βρίσκονται.

«Ενα πρωί, χαράματα –είπε–, ο Αρης, που είχε πεθυμήσει τη μάνα του, μου ζήτησε να κατέβουμε στη Λαμία. Μείναν ώρα στη μικρή κάμαρα, όλο αγκαλιές και φιλιά και μυστικά ο ένας στο αυτί του άλλου. Βγήκαν και στον κήπο, στάθηκαν κάτω από τη μηλιά και τράβηξα αυτή τη φωτογραφία».

Μου την έδωσε με το σχόλιο: «Φύλαξέ την, είναι η μόνη όπου ο Αρης χαμογελάει. Την έχετε δει μόνον ο Αρης κι εσύ».

Ενα αντίγραφό της το είχα δώσει πέρυσι, στον πρόεδρο της Βουλής Νίκο Βούτση, για να σταλεί με τα άλλα ντοκουμέντα που μάζευε, στις Κορυσχάδες. Το χωριό της Ευρυτανίας όπου, με πρωτοβουλία της Βουλής των Ελλήνων σε συνεργασία με την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και τους Δήμους Καρπενησίου και Αγράφων στηνόταν το Μουσείο της Εθνικής Αντίστασης.

Στο πέτρινο σχολείο, όπου το 1944 τέτοιες μέρες (14 έως 27 Μαΐου) συνήλθε το Εθνικό Συμβούλιο. Δηλαδή, η Βουλή της κατοχικής Ελεύθερης Ελλάδας, με παρόντες 185 εθνοσυμβούλους. Βουλευτές, που τους είχαν εκλέξει μυστικά πολίτες σε όλη τη χώρα και με τις γυναίκες να έχουν ψηφίσει για πρώτη φορά. Ενα θαύμα στην Ευρώπη του πολέμου.

Ανάμεσά τους και ο Αρης Βελουχιώτης, εθνοσύμβουλος από τον Δομοκό. Και ο μητροπολίτης Αντώνιος (που αργότερα τον καθαίρεσαν), ο αγρότης Αργυράκης (που αργότερα τον κρέμασαν από ένα δέντρο) και ο δικηγόρος Στέφανος Πετραλιάς, ο πατέρας μας. Εθνοσύμβουλοι και οι τρεις από τον Πύργο της Ηλείας. Ο Μεγαλίδης τούς θυμόταν καλά «αυτοί έφτασαν αργοπορημένοι, τελευταίοι και καραβοτσακισμένοι, αλλά ζωηροί».

Δυο εβδομάδες φιλοξενήθηκαν όλοι στα ίδια χωριατόσπιτα και κάθισαν στους ίδιους πάγκους κάτω από τα βλέμματα του Κολοκοτρώνη και του Καραϊσκάκη στους τοίχους. Με ανάταση του χεριού δώσαν τον όρκο και κήρυξαν την ιδρυτική πράξη της ΠΕΕΑ. «Ολες οι εξουσίες πηγάζουν από το λαό κι ασκούνται από το λαό...»

Κάθε οικογένεια έχει τις δικές της μικρές και μεγάλες ιστορίες. Για τη δική μας, η Βουλή των Κορυσχάδων ήταν από τις μεγαλύτερες. Κι εμείς ήμασταν από εκείνα τα τυχερά παιδιά που ανακάλυπταν τον κόσμο ακούγοντας αληθινά παραμύθια. Για μυθικούς αρματωμένους και δίκαιους πολέμους, για υπερφυσικά τολμήματα κι απίστευτες θυσίες. Για «τη χιλιάκριβη τη Λευτεριά» του τραγουδιού.

Για το πώς μια βαρκούλα κατάφερε μέσα στη νύχτα κι ενώ οι σφαίρες γύρω σφύριζαν να περάσει απέναντι. Από την Πελοπόννησο στη Στερεά Ελλάδα. Ιστορίες που στη φαντασία απλώνονταν, φτιάχναν εικόνες και γεγονότα κι ερωτήματα του τύπου «άραγε ο μητροπολίτης Αντώνιος κάτω από το ράσο έκρυβε πιστόλι;».

Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΤΗ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΣΕΛΙΔΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 20ον ΑΙΩΝΑ!!!

      Ο θαυμάσιος πίνακας του ΑΡΗ είναι έργο του Στάθη Πάνου, γιου των αγαπητών μας φίλων Αρετής και Δημητράκη.  Τον απαλλοτρίωσα από την έκθεση ζωγραφικής που γίνεται στη γκαλερί "Χρυσόθεμις "στο Χαλάνδρι αφενός γιατί είναι ένα έργο υψηλής  καλλιτεχνικής ποιότητας και αφετέρου γιατί αυτές τις ημέρες είμαι έντονα φορτισμένος με το έπος της Εθνικής Αντίστασης. Και ιδού ο λόγος:

      Παρευρέθηκα σε δυο παρουσιάσεις βιβλίων, η μια κοντά στην άλλη, που αναφέρονται σε δυο άγνωστες πτυχές της Αντίστασης. Το ένα είναι του Γιώργου Πασαμήτρου " ΜΙΚΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΧΡΟΝΙΑ 1940-1944" για τη δράση του ΕΛΛΑΝ και τα τραγικά γεγονότα στην Ερμιονίδα, στις Σπέτσες και στην Ύδρα τον Ιούνιο του ΄44 και το άλλο το βιβλίο "Η κραυγή της σιωπής" του Σπύρου Τζόκα για την τραγική ιστορία του μεγάλου ποδοσφαιριστή του Μεσοπολέμου Σπύρου Κοντούλη και της μικρασιάτικης οικογένειάς του, που τον ντουφέκισαν οι Γερμαναράδες. 

   Καπάκι με αυτά ήταν και η συνάντησή μου με τον ιστορικό Παντελή Μούτουλα, συγγραφέα αρκετών βιβλίων για εκείνα τα μεγάλα χρόνια, ανάμεσα στα οποία προέχει το "ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ 1940-45"
  Και στα  τρία βιβλία, στην ιστορική τους αξία,  συμπεριλαμβάνεται και το μεγαλείο του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, ως προς το ήθος και την εθνική αντίληψη, κόντρα  στην ακραία και άστοχη πολιτική που εξέφραζαν πολλά δογματικά και στενόμυαλα μέλη του ΚΚΕ, και πολλάκις και  αυτό το ίδιο, αιτία πολλών εξτρεμισμών. 

    Ειρήσθω δε, το Ολοκαύτωμα του Λεπρέου τον Ιούλιο του ΄44, δεν το έχω συναντήσει να αναφέρεται σε κανένα ιστορικό βιβλίο. 

   Πρέπει να τονίσω ότι ο Παντελής, εκτός των άλλων, μου μεταλαμπάδιασε, ακόμα περισσότερο, την άσβεστη φλόγα για εκείνο το μεγαλείο και μου μίλησε με δέος για τον ΑΡΗ αλλά και την ιδιαιτερότητά του, η οποία διακρίνεται και στους Θανάση Κούτρη και Παρασκευά Λεβεντάκη. 

[Για αυτό το θέμα, περίπου άγνωστο, σε επόμενη ανάρτηση]

ΑΡΗΣ ΒΕΛΟΥΧΙΩΤΗΣ

Αρης Βελουχιώτης: 'Το δίλημμα' -  Ολόκληρη η ταινία. Ο ιστορικός λόγος του στη Λαμία 22 Οκτώβρη 1944.  19 Οκτωβρίου απελευθερώνεται η Λαμία. Δυνάμεις του ΕΛΑΣ, αντιπροσωπεία της ΠΕΕΑ και του ΕΑΜ, καταφτάνουν στην πόλη. Στις 29 Οκτωβρίου και με αφορμή την επέτειο του ΟΧΙ, συγκαλείται στην πλατεία Ελευθερίας της πόλης, πανηγυρική συγκέντρωση του ΕΑΜ με παμφθιωτική λαϊκή παρουσία. Ο Άρης εκφωνεί από το περίφημο μπαλκόνι τον παρακάτω λόγο.

Γιατί αγωνίστηκα.

Αδέλφια, Έλληνες και Ελληνίδες της Λαμίας και της περιοχής της!

Από μέρους του Γενικού Στρατηγείου του Ε.Λ.Α.Σ, σας φέρω τους πιο θερμούς χαιρετισμούς.

Όπως βλέπετε, πρόκειται «να βγάλω λόγο». Μα ο λόγος μου αυτός δεν θα μοιάζει καθόλου με τους λόγους που γνωρίσατε μέχρι σήμερα. Δεν πρόκειται να σας υποσχεθώ ούτε πως θα σας φτιάξω γεφύρια ή ποτάμια, όπως σας υποσχόντουσαν πως θα σας φέρουν οι παλιοί κομματάρχες. Ούτε και θα σας τάξω λαγούς με πετραχήλια. Δεν επιδιώκω ν' αποσπάσω επαίνους για τη ρητορική μου δεινότητα. Επιδιώκω απλώς ν' ακούσετε αυτά που θα σας πω. Προσέξτε. Θ' αρχίσω σαν τα παραμύθια:

Η αθάνατη ελληνική φυλή.

Κάποτε η γωνιά αυτή της γης που πατάμε και λέγεται Ελλάδα ήτανε δοξασμένη κι ευτυχισμένη κι

Άρης Βελουχιώτης: 69 χρόνια από τον θάνατό του

Κατερίνα Παπακυριακοπούλου

Σαν σήμερα πέθανε το ηγετικό στέλεχος (αλλιώς «καπετάνιος») του ΕΛΑΣ και μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος, Άρης Βελουχιώτης. Λίγες μέρες πριν τον θάνατό του, στις 11 Ιουνίου του 1945, το ΚΚΕ αποκήρυξε δημόσια τη δράση του μεγάλου αγωνιστή. Σύμφωνα με την επίσημη εκδοχή, ο Βελουχιώτης αυτοκτόνησε προκειμένου να αποφύγει την σύλληψή του από παραστρατιωτικές ομάδες που τον καταδίωκαν. Γεννήθηκε στη Λαμία στις 27 Αυγούστου του 1905. Το πραγματικό του όνομα ήταν Αθανάσιος Κλάρας. Υπήρξε ηγετικό μέλος της Εθνικής Αντίστασης κατά την περίοδο της γερμανοϊταλικής κατοχής της Ελλάδας και, βέβαια, μία από τις σημαντικότερες μορφές της νεότερης ελληνικής ιστορίας.

Δείτε περισσότερα